Home
Profil
Προφίλ
Texte
Κείμενα
Forum - Impressum
     
 

4. "CRIME DOES NOT PAY… PLUS, THE BUTLER DID IT!"


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Όσο μεγαλώνω, τείνω να πιστεύω ότι αυτά που προσδιορίζουν έναν άνθρωπο, περισσότερο από τα αμιγώς βιογραφικά στοιχεία, είναι τα πράγματα που πιστεύει κι αυτά που αγαπά. Έτσι, το βιογραφικό που έχω επιλέξει να δίνω προς δημοσίευση, ακόμα και στο "αυτί" των βιβλίων μου, είναι το ακόλουθο:

"Είναι η Νίνα Κουλετάκη.

Απαντάται μεταξύ Αθήνας και Αρχαίας Επιδαύρου.

Αντιφασίστρια από κούνια, περήφανη μητέρα διδύμων ξωτικών, πρώην εκπαιδευτικός, συνταξιούχος αντιρρησίας δημόσιος υπάλληλος, εν ενεργεία συγγραφέας, μανιώδης αναγνώστρια, άθλια ποιήτρια, άπληστη συλλέκτρια παιχνιδιών, ερασιτέχνης φωτογράφος, ηθοποιός ελευθέρας βοσκής, φρικτή μουσικός, υποφερτή τραγουδίστρια, εξαιρετική ακροάτρια, ιδιοφυής ψεύτρα, εύγλωττη ομιλήτρια, προκλητικά αθυρόστομη, φανατική ταξιδιώτισσα, ακτιβίστρια ερωμένη. Αηδιαστικά έξυπνη, επίσης."

Συγγραφική δραστηριότητα
Blogs

1. ιγ΄ι΄(http://ninacouletaki.wordpress.com/). Προσωπικό blog. Δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2006.
2. ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ (http://eglima.wordpress.com/). Θεματικό blog, εγκληματολογικού προσανατολισμού. Δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2006. Αμφότερα είναι ενεργά μέχρι σήμερα.

Βιβλία
1. "ΕΙΣΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ" - Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2011. Συλλογικός τόμος. Συμμετέχω με το διήγημα Μια ιστορία από την Ακτίνα Δ΄.
2. "Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΟΥ ΜΠΕΚΑ" - Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2012. Συλλογικός τόμος. Συμμετέχω με το διήγημα Shalom.
3. "ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ" - Εκδόσεις ΟΣΕΛΟΤΟΣ, 2014. Μυθιστόρημα.
Βρίσκομαι στη διαδικασία συγγραφής του δεύτερου μυθιστορήματός μου.  

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS

1. Τι σε ώθησε στο να δημιουργήσεις ένα ιστολόγιο "για θύτες και θύματα, για πραγματικά εγκλήματα, αλλά και για αστυνομική λογοτεχνία";
Αγαπούσα εξ απαλών ονύχων την αστυνομική λογοτεχνία, είχα εξαντλήσει την Άγκαθα Κρίστι μέχρι τα 11 μου, και με ενδιέφερε ανέκαθεν το έγκλημα, οι εκφάνσεις του, οι συνθήκες, πολιτικές και κοινωνικές, που ισχύουν όταν αυτό τελείται, η διαδικασία και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την ανακάλυψη του ενόχου καθώς και η "τιμωρία" του. Αν δεν είχα γίνει εκπαιδευτικός θα μπορούσα, ωραιότατα να ήμουν εγκληματολόγος, ποινικολόγος ή ιατροδικαστής. Ελπίζω όχι εγκληματίας, αν και ποτέ δεν ξέρεις! Με την πρόσβαση στο διαδίκτυο (την δική μου την απόκτησα πολύ νωρίς, αρχές της δεκαετίας του ’90) βρέθηκα να κολυμπάω σε μια θάλασσα πληροφοριών πάνω στο αγαπημένο μου θέμα και, φυσικά, ενθουσιάστηκα. Οι διάφορες υποθέσεις πραγματικών εγκλημάτων ήταν εκεί, άμεσα προσβάσιμες και στη διάθεσή μου, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας. Κυρίως της νύχτας, μια και μ' αρέσει να μένω ξύπνια μέχρι πολύ αργά. Διαπίστωσα, λοιπόν, την έλλειψη μιας αντίστοιχης πηγής πληροφόρησης στην ελληνική γλώσσα. Έτσι, πριν από οκτώ χρόνια, δημιούργησα το "Έγκλημα και Τιμωρία", ένα blog που ασχολείται με εγκληματικές υποθέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, με την εγκληματολογία, την αστυνομική λογοτεχνία και την "απεικόνιση" του εγκλήματος μέσω της τέχνης. Η αλήθεια είναι ότι είμαι πολύ περήφανη γι αυτό μου το δημιούργημα, καθώς πρόκειται για δουλειά που γίνεται με σοβαρότητα και πολύ κόπο, με τεράστια έρευνα (εξαιτίας αυτού δεν είναι δυνατόν να ανανεώνεται παρά μία φορά την εβδομάδα), ώστε το αποτέλεσμα να είναι το πλέον αξιόπιστο. Έχω συνδρομητική πρόσβαση σε πανεπιστημιακές και άλλες βιβλιοθήκες, σε αρχεία εφημερίδων, ακόμα και στα αρχεία του FBI, τα οποία είναι προσπελάσιμα για όσες υποθέσεις έχουν τελεσιδικήσει.
 
2. Ποια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ιστολογίου και ποια η απήχησή του στο ελληνικό κοινό;
Το "Έγκλημα και Τιμωρία" παραμένει μέχρι σήμερα μοναδικό στο είδος του, μιλώντας πάντα για πρωτότυπη δουλειά, αποτελεί σημείο αναφοράς και κομμάτι της βιβλιογραφίας σε εργασίες προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών κοινωνιολογίας και εγκληματολογίας (που, σημειωτέον, αποτελούν ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι του αναγνωστικού του κοινού), σε βιβλία εγκληματολογικού περιεχομένου, σε σχετικά άρθρα του τύπου και σε τηλεοπτικές εκπομπές. Έχει πολυάριθμο, φανατικό κοινό, κάνει πάνω από 2.000 "θεάσεις" την ημέρα (εκπληκτικό νούμερο, αν αναλογιστεί κανείς ότι πρόκειται για μονοθεματικό blog) και γενικά έχει την αναγνώριση που του αξίζει. Το περιεχόμενό του δεν απαρτίζεται μόνο από true crime stories, αλλά εστιάζει και στην αστυνομική λογοτεχνία (ελληνική και παγκόσμια), στις εγκληματολογικές επιστήμες (με την ανάρτηση άρθρων σχετικού περιεχόμενου), αλλά και στην τέχνη (αποδεικνύοντας την άποψή μου ότι τέχνη μπορεί να γίνει από το οτιδήποτε, ακόμα κι ένα ειδεχθές έγκλημα μπορεί να την εμπνεύσει).
 
3. Ποια πραγματικά εγκλήματα συγκλόνισαν, κατά την γνώμη σου, την Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες;
Τα εγκλήματα αίματος δεν λείπουν κι από την Ελλάδα, και οι αιτίες τους δεν διαφέρουν από εκείνες των εγκλημάτων παγκοσμίως. Η συντριπτική τους πλειοψηφία κυμαίνεται μεταξύ των εγκλημάτων για χρήμα κι αυτών που γίνονται από πάθος. Αν θα έπρεπε να επισημάνω κάποιες ιδιαίτερες υποθέσεις, θα διάλεγα τις ακόλουθες, την κάθε μία για διαφορετικούς λόγους. Τις παραθέτω με χρονολογική σειρά.

1. 1953: Ο ΔΡΑΚΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ
Πρόκειται για τον Μιχάλη Στεφανόπουλο, που παραμόνευε ζευγαράκια που ερωτοτροπούσαν στις παραλίες της Βουλιαγμένης και τα δολοφονούσε. Το ενδιαφέρον σημείο σ’ αυτή την υπόθεση είναι το γεγονός ότι στον εντοπισμό του δράστη και την πλήρη διαλεύκανσή της, βοήθησαν καθοριστικά οι ικανότητες της Ελένης Κικίδου, ενός από τα γνωστότερα μέντιουμ εκείνη την εποχή.

2. 1955: ΤΟ ΣΙΔΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑΣ
Η 12χρονη Σπυριδούλα Ράπτη, εσωτερική υπηρέτρια –κατά τα ήθη της εποχής- στο σπίτι του Γιώργου και της Αντιγόνης Βεϊζαδέ στον Πειραιά, κακοποιείται από το ζευγάρι και καίγεται με σίδερο σιδερώματος σε όλο της το κορμί. Λόγω της αγριότητας της πράξης και της μικρής ηλικίας του θύματος η υπόθεση συγκλονίζει το πανελλήνιο. Η έκφραση "κάτσε καλά, γιατί θα σε σιδερώσω σαν την Σπυριδούλα" ήταν προσφιλής στις μαμάδες τις επόμενες δεκαετίες, όταν απευθύνονταν στα άτακτα παιδιά τους.

3. 1963: Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗ ΛΑΜΠΡΑΚΗ
Μια πολιτική δολοφονία που συγκινεί και εμπνέει μέχρι σήμερα. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν γιατρός, αθλητής, και πολιτικός που δολοφονήθηκε από παρακρατικούς. Η δολοφονία του προκάλεσε διεθνή κατακραυγή για τις αυταρχικές πρακτικές της κυβέρνησης Καραμανλή και των Σωμάτων Ασφαλείας, που αποδείχθηκε ότι όχι μόνο ανέχονταν, αλλά και εξέθρεφαν τον ανεξέλεγκτο παρακρατικό μηχανισμό. Η κατακραυγή για τη δολοφονία Λαμπράκη και τις αποκαλύψεις για την άμεση εμπλοκή της αστυνομίας, ήταν τόσο μεγάλη που οδήγησε σε παραίτηση της κυβέρνησης Καραμανλή μέσα σε λιγότερο από τρεις βδομάδες από το έγκλημα. Το Νοέμβριο διεξήχθησαν εθνικές εκλογές τις οποίες κέρδισε η Ένωση Κέντρου. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε η "Νεολαία Λαμπράκη", της οποίας πρώτος πρόεδρος εκλέχτηκε ο Μίκης Θεοδωράκης.

4. 1972: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ο Βασίλης Λυμπέρης καίει ζωντανή, μέσα στο σπίτι του, την οικογένειά του: σύζυγο, πεθερά και δυο παιδιά. Καταδικάζεται σε θάνατο και εκτελείται. Η δική του ήταν η τελευταία εκτέλεση θανατοποινίτη που έγινε στην Ελλάδα.

5. 1987: ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΟΛΟΦΟΝΩΝ
Στην ελληνική κοινωνία του 1987 έρχεται στην επικαιρότητα με ιδιαίτερα ειδεχθή τρόπο ένας δικηγόρος, πρώην Δήμαρχος Ν. Χαλκηδόνας, οικογενειάρχης, πατέρας τριών παιδιών, που ανταποκρίνεται στο τυπικό κοινωνικό στερεότυπο του επιτυχημένου πολίτη υπεράνω πάσης υποψίας. Στα εγκληματ(ολογ)ικά χρονικά έμεινε η δράση του σχετικά με την ίδρυση, την "προεδρία" και τη φροντίδα της λειτουργίας μιας ιδιόρρυθμης και ανατριχιαστικής εταιρείας: της "Εταιρείας Δολοφόνων"! Ονομάζεται Χρήστος Παπαδόπουλος.

Συλλαμβάνει το παρανοϊκό σχέδιο του αρκετά χρόνια πριν από το πέρασμα στην πράξη, σύμφωνα με το οποίο ο βασικός σκοπός ήταν η εξεύρεση υποψηφίων θυμάτων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προς σφετερισμό της περιουσίας τους. Επομένως, ομάδα στόχο αποτελούσαν κατά κύριο λόγο άνθρωποι ηλικιωμένοι, που δεν είχαν συγγενείς, τουλάχιστον όχι κοντινούς, που είχαν σημαντική περιουσία, ακίνητη ως επί το πλείστον κι αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας, όπως συνήθως συμβαίνει με αυτήν την ηλικιακή κατηγορία. Επόμενο βήμα μετά τον εντοπισμό ήταν η προσέγγιση τους κι η βαθμιαία εξασφάλιση της εμπιστοσύνης τους με διάφορα μέσα, ενώ ακολουθούσε η πλαστογράφηση διαθηκών τους κι η θανάτωσή τους, τα δε δύο τελευταία ενίοτε πραγματοποιούνταν και με αντίστροφη σειρά. Τελευταία κίνηση ήταν η δημοσίευση αυτών των διαθηκών, με την απαραίτητη συνέργεια συμβολαιογράφων, δικαστικών επιμελητών και διαφόρων (ψευδο)μαρτύρων, ώστε να ολοκληρωθεί η αρπαγή περιουσιών, που εξ αρχής αποτελούσαν το αντικεικενικό σκοπό  του εγκλήματος.

6. 1987: ΦΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Ο Παναγιώτης Φραντζής, σε μιαν έκρηξη ζήλιας και πάνω σε καυγά, σκοτώνει την σύζυγό του, Ζωή Γαρμάνη. Σε απόγνωση και πανικό την τεμαχίζει. Τα κομμάτια του πτώματος συλλέγονται, από κάδους απορριμμάτων, σε όλη την Αθήνα.

7. 1989: ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ
Η Γεωργία Παπαδάτου, μητέρα τριών παιδιών, σκότωσε τον άντρα της, που την κακοποιούσε συστηματικά για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Το δικαστήριο έκρινε πως η δράστις βρισκόταν σε νόμιμη άμυνα και πως ενήργησε υπό το κράτος φόβου και ταραχής και την αθώωσε παμψηφεί. Ήταν μια απόφαση-ορόσημο στα εγχώρια δικαστικά χρονικά και αποτέλεσε τομή στην αντιμετώπιση από την ελληνική δικαιοσύνη φαινομένων ενδοοικογενειακής βίας και κακοποίησης γυναικών.

8. 1995: Ο ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ ΜΕ ΤΟ ΠΡΙΟΝΙ
Ο Αντώνης Δαγλής είναι ο μόνος έλληνας serial killer που αναφέρεται σε ξενόγλωσσες "εγκυκλοπαίδειες" του είδους. Τα εγκλήματά του -τρεις δολοφονίες ιερόδουλων, τεμαχισμός πτωμάτων, απόπειρες ανθρωποκτονιών, ληστείες κ.α.- χαρακτηρίστηκαν ως ιδιαιτέρως ειδεχθή και προκάλεσαν ποικίλες συζητήσεις για την προσωπικότητα του δράστη. Η ποινή που του επιβλήθηκε ήταν η μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών.

9. 1996: Η ΠΕΝΤΑΠΛΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ
Οι πέντε δολοφονίες συγγενικών του προσώπων (πατέρα, μητέρας, αδελφής, γιαγιάςκαι θείου) που διέπραξε ο 24χρονος φοιτητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Θεόφιλος Σεχίδης σε διάστημα μικρότερο του ενός 24ώρου στη Θάσο, προκάλεσαν σοκ στην κοινή γνώμη και "άνοιξαν" μια νέα σελίδα στην έρευνα της εγκληματικής συμπεριφοράς στην Ελλάδα. Αναμφισβήτητα, η υπόθεση του Θ. Σεχίδη αποτελεί μία από τις πιο ενδιαφέρουσες (από την εγκληματολογική και γενικότερα επιστημονική πλευρά) περιπτώσεις στην εγχώρια και διεθνή ιστορία του εγκλήματος και το δικό του χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα που έγιναν στα ελληνικά αστυνομικά χρονικά.

10. 1997: Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ
Μπορεί οι Έλληνες κληρικοί να μην συγκέντρωσαν επάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας για σεξουαλικές κακοποιήσεις ανηλίκων, όπως συνέβη με τους καθολικούς συναδέλφους τους, όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που κάποιοι από αυτούς έχουν εμπλακεί σε σεξουαλικά σκάνδαλα. Η περίπτωση του Αρχιμανδρίτη Άνθιμου Ελευθεριάδη ήταν μία από αυτές, με άσχημη κατάληξη για όλους τους εμπλεκόμενους. Η Κάτια Γιαννακοπούλου, ερωμένη του κληρικού, παντρεμένη και μητέρα, τον δολοφονεί έξω από το σπίτι του, όταν εκείνος προσπαθεί να διακόψει τη σχέση αφού, προηγουμένως, την έχει εκμεταλλευτεί αποσπώντας της μεγάλα χρηματικά ποσά. Η υπόθεση συγκλόνισε ιδιαίτερα τους θρήσκους Έλληνες, καθώς διαπίστωσαν ότι ιερωμένος δεν σημαίνει και άγιος.

4. Πώς χαρακτηρίζεις την πορεία και την εξέλιξη της αστυνομικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα;

Η προσωπική μου έκφραση μέσω της αστυνομικής λογοτεχνίας ήρθε πολύ αργότερα από τα blogs. Το 2010, μια χούφτα συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας, από τους σημαντικότερους στην Ελλάδα (Κακούρη, Αποστολίδης, Δανέλλη, Φιλίππου, Μαμαλούκας, Λάδης, Μαρτινίδης, Μιχαηλίδης, Παυλιώτης, Ράγκος κ.α.) καθώς και κάποιοι που, μπορεί να μην είχαν συγγραφικό έργο, είχαν όμως σταθερή και παραγωγική ενασχόληση με το έγκλημα (όπως ο καθηγητής εγκληματολογίας Γιάννης Πανούσης και η αφεντιά μου), αποφασίσαμε να ιδρύσουμε την Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας (ΕΛΣΑΛ - http://crimefictionclubgr.wordpress.com/ ), στα πλαίσια δραστηριοτήτων της οποίας ανήκουν και οι δύο τόμοι με αστυνομικά διηγήματα, όπου συμμετέχω. Η πορεία του αστυνομικού μυθιστορήματος στην Ελλάδα, είναι αντίστοιχη με αυτήν των υπολοίπων χωρών, παγκοσμίως. Από είδος θεωρούμενο για πολλές δεκαετίες β΄κατηγορίας, έχει πλέον αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί επάξια δίπλα σε έργα που θεωρούνται λογοτεχνικά. Σήμερα στην Ελλάδα –αν και πολλά από αυτά που θα πω ισχύουν και για το εξωτερικό- όλοι οι συγγραφείς θέλουν να γράψουν ένα βιβλίο αστυνομικού ή νουάρ περιεχομένου και όλοι οι εκδότες ζητούν κάτι τέτοιο. Η μόδα αυτή, τις περισσότερες φορές, αποβαίνει σε βάρος του είδους, καθώς συγγραφείς "ροζ πεζογραφίας" ή περιορισμένων συγγραφικών ικανοτήτων, γράφουν κακά αστυνομικά μυθιστορήματα. Προσωπικά πιστεύω ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα αξιώσεων είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο είδος καθώς, πέρα από την λογοτεχνική αξία που οφείλει να έχει, πρέπει να διαθέτει κι έναν εξαιρετικά καλοδουλεμένο μύθο, που να μην διευκολύνει αλλά και να μην εξαπατά τον αναγνώστη, ως προς το έγκλημα και την επίλυσή του. Σήμερα, με δεδομένη την αύξηση της εγκληματικότητας παγκοσμίως (οργανωμένο έγκλημα, παιδική πορνογραφία, trafficking, καρτέλ ναρκωτικών κ.λ.π.) και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση που πλήττει, πλέον, και τις πέντε ηπείρους, οι υποθέσεις των αστυνομικών μυθιστορημάτων απεικονίζουν την σύγχρονη κοινωνία, με αποτέλεσμα το αστυνομικό να αποτελεί–σε μεγάλο βαθμό- το κοινωνικό μυθιστόρημα του καιρού μας. Η άνθιση του αστυνομικού μυθιστορήματος, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως, οφείλεται και στην πληθώρα των τηλεοπτικών σειρών μυστηρίου (αμιγώς αστυνομικές, ψυχολογικά θρίλερ, σύγχρονα αστικά νουάρ κ.λ.π.) που κατακλύζουν τα τηλεοπτικά δίκτυα τα τελευταία χρόνια. Κάποιες από αυτές είναι αφελείς, προβλέψιμες και πρόχειρες, ανάμεσά τους όμως υπάρχουν και πραγματικά διαμάντια. Ως, γενικά, αισιόδοξο άτομο, θέλω να πιστεύω ότι η ελληνική παραγωγή αστυνομικής λογοτεχνίας έχει πολλά να δώσει ακόμη στο αναγνωστικό κοινό. Τα καλύτερα έπονται!

Ευχαριστώ πολύ!

O διαδικτυακός σύνδεσμος του κειμένου δημοσιεύεται στα ιστολόγια της Νίνας Κουλετάκη http://ninacouletaki.wordpress.com/ και http://eglima.wordpress.com/.

(2016)

3. ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ (ΑΡΘΡΟ ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ)
ΚΕΙΜΕΝΟ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS



ΚΑΡΟΛΙΝΕ Χ. (CAROLINE H.)
Τον Ιούνιο του έτους 1991 η εργάτρια οικοδομής Καρολίνε Χ. δολοφονεί με μαχαίρι μία γυναίκα σε ένα πάρκιγκ της Ζυρίχης και τον Ιούνιο του έτους 1997 δολοφονεί με τον ίδιο τρόπο μία δεύτερη γυναίκα σε έναν κήπο της πόλης. Η Χ., την οποία επιβαρύνουν επιπροσθέτως η απόπειρα δολοφονίας μίας τρίτης γυναίκας και σαράντα εμπρησμοί, ομολογεί τα εγκλήματά της και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη.
 
ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1972 ή 1973

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ 
Μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας, μειωμένη ικανότητα καταλογισμού. Η Χ. επιτίθεται βίαια σε άγνωστες γυναίκες και απολαμβάνει σαδιστικά τον τρόμο τους, αποτελεί, δηλαδή, ανατρεπτικό παράδειγμα του φύλου της, διότι τα κίνητρα των θηλυκών δολοφόνων συνδέονται, συνήθως, με συγκρούσεις προσωπικών σχέσεων. Η Χ., "η δολοφόνος του πάρκιγκ", "η πιο επικίνδυνη γυναίκα της Ελβετίας", όπως την αποκαλούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, θεωρεί τις γυναίκες πλάσματα αδύναμα και αξιοκαταφρόνητα και εκτίει την ποινή της στην απομόνωση, σε κελί ασφαλείας.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ 
Το έτος 2008 προβάλλεται ένα ντοκιμαντέρ της Ελβίρα Στάντελμαν* με θέμα την υπόθεση  Χ.
 
ΠΗΓΕΣ 
http://www.srf.ch/player/tv/10vor10/video/prozess-parkhausmord?id=e1cb35da- 4845-4110-9617-7125c1d9b36a
https://www.stadt- zuerich.ch/content/dam/stzh/kultur/Deutsch/Institutionen/Ausstellungen%20Stadtha us/Publikationen%20und%20Broschueren/KRIMINELL_Begleitbrosch_def_lowres.pdf
http://www.tagesanzeiger.ch/schweiz/standard/Die-gefaehrlichste-Frau-der- Schweiz/story/20341238
http://www.srf.ch/player/tv/schweiz-aktuell/video/parkhausmoerderin?id=0dcf7128- 49c9-4358-b3b4-3df090bf950d
http://www.srf.ch/sendungen/dok-kriminalfaelle/kriminalfaelle-selection/die- parkhausmoerderin 

*Elvira Stadelmann, "Die Parkhausmörderin".


ΕΡΝΣΤ ΝΤΟΪΜΠΕΛΜΠΑΪΣ - ΚΟΥΡΤ ΣΙΡΜΑΝ  (ERNST DEUBELBEISS - KURT SCHÜRMANN) 
Την νύχτα της 4ης Δεκεμβρίου του έτους 1951 ο μηχανικός Ερνστ Ντόιμπελμπαϊς και ο οικοδόμος Κουρτ Σίρμαν, το ποινικό παρελθόν των οποίων περιλαμβάνει ποινές για ληστείες, απαγάγουν έναν τραπεζίτη στην περιοχή Τσόλικον του καντονίου Ζυρίχης με σκοπό την ληστεία της τράπεζας που διοικεί, αλλά το σχέδιό τους αποτυγχάνει και τον δολοφονούν. Την νύχτα της 25ης Ιανουαρίου του έτους 1952 οι Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν, οι οποίοι χρησιμοποιούν στις επιχειρήσεις τους πυροβόλα όπλα και αυτοκίνητα που έχουν παράνομα στην κατοχή τους, εισβάλλουν στο ταχυδρομείο της περιοχής Ράιναχ του καντονίου Άαργκαου με σκοπό την ληστεία, η αστυνομία, όμως, τους αιφνιδιάζει, διαφεύγουν, συλλαμβάνονται ύστερα από έντονη και πολύμηνη αναζήτηση και καταδικάζονται σε ισόβια κάθειρξη. Ο Σίρμαν αποφυλακίζεται το έτος 1970 και ο Ντόιμπελμπαϊς το έτος 1978. 

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ - ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
Ερνστ Ντόιμπελμπαϊς: 1921 - 2005
Κουρτ Σίρμαν: 1924 - 2006 

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Οι Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν, αριστεροί και μέλη του Κόμματος Εργασίας Ελβετίας PdAS*, ισχυρίζονται ότι κλέβουν για ιδεολογικούς λόγους με σκοπό την ίδρυση ενός επαναστατικού κόμματος. Η ακραία ανταλλαγή πυροβολισμών ανάμεσα στον αστυνόμο και στον βοηθό του και στους Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν κατά την απόπειρα ληστείας στην περιοχή Ράιναχ αποτελεί μοναδικό γεγονός στα εγκληματικά χρονικά της Ελβετίας: η αστυνομία συλλέγει 108 σφαίρες.  

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Η έντονη και πολύμηνη αναζήτηση των Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν, ειδικά σε κύκλους αριστερών, ταράζει την ήσυχη ζωή της Ελβετίας. Η αστυνομία ελέγχει δύο χιλιάδες εν δυνάμει υπόπτους. Η καχυποψία εξαπλώνεται ανάμεσα στους πολίτες κι ένα μέρος αυτών ασκεί αρνητική κριτική στην αστυνομία. Ο όρος "γκάνγκστερ" εισάγεται στην γλώσσα και στην πολιτική σκηνή της χώρας. Οι Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν αποκτούν σχεδόν μυθικές διαστάσεις στο συλλογικό ασυνείδητο, oι ενήλικοι φοβερίζουν για παράδειγμα τα άτακτα παιδιά με τον "μπαμπούλα" Ντόιμπελμπαϊς**. Το έτος 2007 δημοσιεύεται ένα βιβλίο του Βίλι Βότρενγκ***, το οποίο αναφέρεται στην υπόθεση Ντόιμπελμπαϊς και Σίρμαν.
 
ΠΗΓΕΣ
http://www.beobachter.ch/archiv/artikel/ernst- deubelbeiss_und-er-aenderte-sich-doch/ 
http://www.semestra.ch/data/files/hysterie_deubelbeiss_und_s chuerman.pdf  http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/articleCNC7T-1.103956 
http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/articleF808K-1.368421 
https://www.stadt- zuerich.ch/content/dam/stzh/kultur/Deutsch/Institutionen/Ausst ellungen%20Stadthaus/Publikationen%20und%20Broschueren/ KRIMINELL_Begleitbrosch_def_lowres.pdf
http://www.tagesanzeiger.ch/zuerich/Als-ein-Gangsterduo-die- heile-Schweiz-erschuetterte/story/16234793
  
*PdAS: Partei der Arbeit der Schweiz.
**"Wenn du nicht brav bist, kommt der Deubelbeiss." (Βλέπε ΠΗΓΕΣ.)
***Willi Wottreng: "Deubelbeiss & Co. Wie ein Gangsterduo die Schweiz in Schrecken versetzte", Orell-Füssli-Verlag.  


ΧΑΝΣ ΒΟΛΕΝΒΑΪΝΤΕΡ (HANS VOLLENWEIDER)
Μία Κυριακή του έτους 1939 ο κρατούμενος για ληστεία και πρώην επιχειρηματίας κινηματογράφου Χανς Βολενβάιντερ δεν επιστρέφει στην φυλακή ύστερα από την άδεια εξόδου. Ο Βολενβάιντερ κλέβει χρήματα από τους γονείς του, αγοράζει όπλα, δολοφονεί έναν σοφέρ κι έναν ταχυδρόμο με σκοπό την ληστεία, δολοφονεί, επίσης, κατά την σύλληψή του έναν αστυνομικό, καταδικάζεται σε θάνατο στην λαιμητόμο και εκτελείται την 18η Οκτωβρίου του έτους 1940 στην πόλη Ζάρνεν του καντονίου Όμπβαλντεν.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ - ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
1908 - 1940

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Οι μεγάλες δυσκολίες επιβίωσης (σε προσωπικό επίπεδο: επαγγελματικές αποτυχίες με καταστροφικές συνέπειες, σε συλλογικό επίπεδο: μαζική ανεργία και φτώχεια κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελβετία) οδηγούν τον δράστη στην ανατροπή του συστήματος αξιών του. Ως επακόλουθο αυτού ο δράστης επιλέγει την αρχή "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα".

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Το έτος 1938 η θανατική ποινή καταργείται νομοθετικά στην Ελβετία. Στο καντόνι Όμπβαλντεν που καταδικάζεται και εκτελείται ο Βολενβάιντερ η κατάργηση της θανατικής ποινής εφαρμόζεται αργότερα, το έτος 1942, διότι υπάρχουν ακόμη πολλοί υποστηρικτές της. Οι εκκλήσεις επιείκειας απορρίπτονται. Πρόκειται για την τελευταία εκτέλεση θανατοποινίτη στην Ελβετία.

ΠΗΓΕΣ
http://www.youtube.com/watch?v=uHbsdA0G8ME
http://www.tagblatt.ch/osso/so-hg/art304162,3471668
http://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Vollenweider



ΠΑΙΔΙΑ ΥΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ (VERDINGKINDER) 
Τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα η κοινωνική πρόνοια τοποθετεί παιδιά που έχουν ανάγκη προστασίας και φροντίδας (ορφανά, εξώγαμα, έκθετα και τα λοιπά) σε αγροτικές, συνήθως, οικογένειες, οι οποίες αναλαμβάνουν, τυπικά, την διαπαιδαγώγηση και την συντήρησή τους (Verdingung). Τις περισσότερες φορές, ωστόσο, τα παιδιά υπό φροντίδα ζουν στις ανάδοχες οικογένειες υπό συνθήκες δουλείας ως φθηνές εργατικές δυνάμεις και βιώνουν σωματική ή/και ψυχική κακοποίηση. 

ΕΤΗ
Μεταξύ 1800 και 1960. 

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Εκτιμούμενος αριθμός μεταξύ των ετών 1920 και 1960: εκατοντάδες χιλιάδες. Δημόσιες μαρτυρίες και καταγγελίες των πρώην θυμάτων. 

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Τα τελευταία έτη πραγματοποιούνται μελέτες και δημοσιεύονται μαρτυρίες σχετικές με τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών υπό φροντίδα στο παρελθόν. Το έτος 2011 προβάλλεται ένα φιλμ του Μάρκους Ιμπόντεν* με θέμα την ιστορία δύο τέτοιων παιδιών, ουσιαστικά, δύο παιδιών δούλων-εργατών στις αρχές της δεκαετίας 1950, το οποίο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες της χώρας. Το έτος 2013 η σοσιαλδημοκράτης υπουργός Δικαιοσύνης Σιμονέτα Σομαρούγκα** ζητά δημόσια συγγνώμη από τα πρώην θύματα για το φρικό αυτό έγκλημα κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

ΠΗΓΕΣ
http://www.verdingkinder.ch/ http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D16581.php http://www.swissinfo.ch/ger/gesellschaft/Bern_entschuldigt_sich_bei_Verdingkindern.html?cid=29794854 http://de.wikipedia.org/wiki/Verdingkinder 

*Markus Imboden, "Der Verdingbub": www.verdingbub.ch
**Simonetta Sommaruga: http://www.nzz.ch/aktuell/newsticker/sommaruga-bittet-verdingkinder-um-entschuldigung-1.18062467#ticker-page:1


ΓKΙΝΤΕΡ ΤΣΑΝΟΥΝ (GÜNTHER TSCHANUN)
Την 16η Απριλίου του έτους 1986 ο αρχιτέκτονας και διευθυντής της Πολεοδομικής Αστυνομίας Ζυρίχης Γκίντερ Τσανούν πυροβολεί θανάσιμα τέσσερις συναδέλφους του και τραυματίζει έναν πέμπτο. Ύστερα από το πολλαπλό έγκλημα στο κτίριο της Πολεοδομικής Αστυνομίας ο Τσανούν τρέπεται σε φυγή, συλλαμβάνεται λίγες εβδομάδες αργότερα σε μία μικρή πόλη της Βουργουνδίας, καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης είκοσι ετών, η οποία μειώνεται λόγω καλής διαγωγής στα δύο τρίτα και αποφυλακίζεται το έτος 2000.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1941

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Κατάσταση αμόκ, ακραίο θύμα του "μόμπινγκ" στο εργασιακό περιβάλλον, ανικανότητα αντιμετώπισης των ιδιαιτέρων προβλημάτων της εργασιακής θέσης.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Το έτος 2010 προβάλλεται ένα φιλμ του Τσιχάν Ινάν, το οποίο βασίζεται έμμεσα στην υπόθεση Τσανούν*.

ΠΗΓΕΣ

http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/articleDHSGE-1.5571
http://www.students.ch/magazin/details/45548/Interview-mit-Cihan-Inan-Regisseur-von-180?ref=blogpost-teaser-title
https://www.youtube.com/watch?v=yMn9lmqQNN0&list=PLC42CDC81DB58208F&index=48

*Cihan Inan: "180° - Wenn deine Welt plötzlich Kopf steht".


ΒΕΡΝΕΡ ΦΕΡΑΡΙ (WERNER FERRARI)
Το έτος 1971 ο βοηθητικός εργάτης Βέρνερ Φεράρι στραγγαλίζει ένα παιδί και καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης δώδεκα ετών, αποφυλακίζεται, ωστόσο, νωρίτερα, το έτος 1979. Από τις αρχές έως τα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα και σε διαφορετικά καντόνια εξαφανίζονται έντεκα παιδιά, ανακαλύπτονται τα πτώματα των επτά εξ αυτών, τα ίχνη, όμως, δεν οδηγούν στον Φεράρι, ο οποίος συλλαμβάνεται μόλις το έτος 1989 στην πόλη Όλτεν του καντονίου Άαργκαου, ομολογεί σε μία πρώτη φάση την διάπραξη τεσσάρων εκ των επτά παιδοκτονιών, αποσύρει σε μία δεύτερη φάση την ομολογία και καταδικάζεται, τελικά, σε ισόβια κάθειρξη, διότι οι ενδείξεις ενοχής του είναι ισχυρές.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

1946

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Μη θεραπεύσιμη σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας, παιδοφιλία.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Το έτος 2002 δημοσιεύεται ένα βιβλίο του Πέτερ Χόλενσταϊν, το οποίο αναφέρεται στην υπόθεση Φεράρι*.

ΠΗΓΕΣ
http://www.weltwoche.ch/ausgaben/2004-17/artikel-2004-17-das-raetsel-vom.html
http://www.youtube.com/watch?v=c5Spx3gHuoU

*Peter Holenstein: "Der Unfassbare - Das mörderische Leben des Werner Ferrari", Oesch-Verlag Zürich.


ΕΡΙΧ ΧΑΟΥΕΡΤ (ERICH HAUERT)
Την 30η Οκτωβρίου του έτους 1993 και κατά την διάρκεια εξόδου χωρίς συνοδεία ο ισοβίτης Έριχ Χάουερτ βιάζει και δολοφονεί με μαχαίρι μία γυναίκα στην περιοχή Τσόλικονμπεργκ του καντονίου Ζυρίχης. Ο Χάουερτ, το ποινικό παρελθόν του οποίου περιλαμβάνει έως και το έτος 1983 δύο επιπλέον σεξουαλικές ανθρωποκτονίες και έντεκα βιασμούς γυναικών, επιστρέφει την ίδια ημέρα στην φυλακή και σε σύντομο χρονικό διάστημα επιβεβαιώνεται η ενοχή του.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1959

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Μη θεραπεύσιμη ψυχοπαθητική διαταραχή τής δομής της προσωπικότητας, σεξουαλική νεύρωση εκδηλούμενη με βία προς τις γυναίκες.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Δίκη κατά των τοπικών αρχών με μηνύτρια την μητέρα του τελευταίου θύματος, η οποία καταλήγει με την απόφαση καταβολής αποζημίωσης στην μηνύτρια υπό όρους. Λήψη αυστηρότερων μέτρων όσον αφορά τις άδειες εξόδου και τις αποφυλακίσεις παρόμοιων περιπτώσεων κρατουμένων ύστερα από συνταγματική αποδοχή σχετικής λαϊκής πρωτοβουλίας*.

ΠΗΓΕΣ
http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/20040208/index.html
http://www.blick.ch/news/schweiz/aargau/erich-hauert-ist-immer-noch-eine-gefahr-id46678.html
http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/erich-hauert-verwahrung-1.5359272
http://www.weltwoche.ch/ausgaben/2007-36/artikel-2007-36-leiche-im-keller.html

*"Lebenslange Verwahrung für nicht therapierbare, extrem gefährliche Sexual- und Gewaltstraftäter", 2004.


ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΛΑΪΜΠΑΧΕΡ (FRIEDRICH LEIBACHER)
Την 27η Σεπτεμβρίου του έτους 2001 ο εμπορικός υπάλληλος Φρίντριχ Λάιμπαχερ, ο οποίος βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με την τοπική εταιρεία λεωφορείων*, εισβάλλει με αυτοσχέδια στολή αστυνομικού στο Κοινοβούλιο του καντονίου Τσουκ και ανοίγει πυρ εναντίον των παρευρισκομένων. Ο Λάιμπαχερ σκοτώνει δεκατέσσερις ανθρώπους, τραυματίζει δεκαοκτώ άλλους και αυτοκτονεί.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

1944

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Κατάσταση αμόκ, ψυχοπαθητική αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, βιαιότητα, επιδειξιομανία. Όπως προκύπτει από σχετικό λίβελό του στον χώρο του εγκλήματος, ο δράστης "εκδικείται" με την μαζική δολοφονία τις τοπικές αρχές.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στα κοινοβούλια. Συλλογή στοιχείων στην βάση δεδομένων της αστυνομίας σχετικών με πρόσωπα που απειλούν και υβρίζουν δημοσίους υπαλλήλους.

ΠΗΓΕΣ
http://serien-killer.com/downloads/schlussberichtattentat.pdf
http://www.tagesschau.sf.tv/Nachrichten/Archiv/2010/09/17/Schweiz/Bund-sammelt-seit-Fall-Leibacher-Daten-zu-Querulanten
http://www.tagesschau.sf.tv/Nachrichten/Archiv/2011/09/26/Schweiz/Das-unfassbare-Attentat-von-Zug
https://www.youtube.com/watch?v=th1LLhjJEi0&playnext=1&list=PLB5B328622C099A20&feature=results_video 
 
*Zugerland Verkehrsbetriebe (ZVB).


ΡΟΖΕ ΑΝΤΕΡΜΑΤ (ROGER ANDERMATT)
Μεταξύ των ετών 1995 και 2001 ο νοσηλευτής Ροζέ Άντερματ δηλητηριάζει και πνίγει εικοσιδύο ηλικιωμένους ανθρώπους. Ο Άντερματ συλλαμβάνεται το έτος 2001 σε κέντρο ηλικιωμένων της Λουκέρνης όπου εργάζεται, ομολογεί πέντε εκ των εικοσιδύο δολοφονιών και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

1969

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Αδυναμία αντιμετώπισης των απαιτήσεων της εργασιακής θέσης, επαγγελματική ακαταλληλότητα.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Δίκη κατά των τοπικών αρχών με μηνυτή τον υιό του τελευταίου θύματος, η οποία καταλήγει με την απόφαση καταβολής αποζημίωσης στον μηνυτή. Σχολαστικότερος έλεγχος των αιτιών του θανάτου ηλικιωμένων σε ανάλογα κέντρα και σε νοσοκομεία.

ΠΗΓΕΣ
www.blick.ch/news/schweiz/das-ist-er-id98680.html
http://www.sendungen.sf.tv/dok/Sendungen/DOK/Archiv/Kriminalfaelle-Schweizer-Verbrechen-im-Visier-5-7-Der-Todespfleger-aus-der-Innerschweiz
http://www.srf.ch/sendungen/regionaljournal-zentralschweiz/obwaldner-staatsrechnung-mit-22-millionen-franken-im-plus
http://www.tagesschau.sf.tv/Nachrichten/Archiv/2008/03/28/Schweiz/Entscheid-im-Todespfleger-Verfahren


Το κείμενο δημοσιεύεται στο ιστολόγιο της Νίνας Κουλετάκη ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ http://eglima.wordpress.com/ και συνοδεύεται κατόπιν πρωτοβουλίας της κατόχου/υπεύθυνης του ιστολογίου αυτού από οπτικοακουστικό υλικό για το οποίο δεν φέρω νομική ευθύνη. Επιπλέον, η ανωτέρω οπτικοακουστική σύνθεση και παρουσίαση, εξαιρουμένου, φυσικά, του κειμένου, του οποίου είμαι η πνευματική δημιουργός, αποτελεί πνευματική δημιουργία της Νίνας Κουλετάκη.

(2015)

2. ΔΕΛΦΥΣ, ΣΚΟΥΠΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS



Η Άννα Μιχοπούλου (Μ. Α. στις Γυναικείες Σπουδές του Πανεπιστημίου Γιορκ) είναι ερευνήτρια, συγγραφέας και ιδρυτικό μέλος του Γυναικείου Αρχείου "Δελφύς".  

ΤΙ ΣΕ ΩΘΗΣΕ ΣΤΟ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΣΚΟΥΠΑ; ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΟΥ.
 

Τη δεκαετία του 1980, όταν φοιτούσα στη Φιλοσοφική Αθηνών και συμμετείχα στην Ομάδα Γυναικών Φιλοσοφικής, ήμουν αυτό που λέμε "ακτιβίστρια" -η ίδρυση του Βιβλιοπωλείου των Γυναικών, μαζί με μια ακόμα από τις γυναίκες της ομάδας αυτής, θα μπορούσε να θεωρηθεί κατεξοχήν εκδήλωση αυτού του ακτιβισμού. Σε πολλές από τις τότε νέες γυναίκες που συμμετείχαμε στο Αυτόνομο Γυναικείο Κίνημα αρκούσε να μοιραζόμαστε και να επεξεργαζόμαστε, στο πλαίσιο των γυναικείων ομάδων, τις κοινές μας εμπειρίες ως θύματα ή μάρτυρες πρακτικών σεξισμού, αξιοποιώντας βεβαίως θεωρητικά εργαλεία από τις τρέχουσες τότε φιλοσοφικές και πολιτικές θεωρίες και στοιχεία φεμινιστικής ανάλυσης που αντλούσαμε από την πληθώρα των εντύπων και των βιβλίων -κυρίως μεταφρασμένων- που κυκλοφορούσαν. 

Στο τέλος της δεκαετίας, όταν έκλεισε και ένας κύκλος του γυναικείου κινήματος (μαζί και το Βιβλιοπωλείο των Γυναικών), ωρίμασαν μέσα μου θεωρητικά ερωτήματα, κυρίως για την εμπλοκή του φύλου στην αντίληψη, τη δόμηση της σκέψης, τη φιλοσοφία και τη θεολογία. Γνώριζα ήδη, από επισκέψεις σε βιβλιοπωλεία γυναικών στο εξωτερικό, τις προόδους της φεμινιστικής θεωρίας στους τομείς αυτούς και αποφάσισα να κάνω μεταπτυχιακό στις Γυναικείες Σπουδές και, αντίστροφα, στη διπλωματική εργασία που εκπόνησα γι' αυτό, να διερευνήσω ποια βήματα είχε κάνει στο μεταξύ η φεμινιστική θεωρία στην Ελλάδα. 

Το περιοδικό Σκούπα το γνώριζα βεβαίως -είχε πρωτοεκδοθεί δύο χρόνια πριν τη δική μου εμπλοκή στον γυναικείο χώρο, ενώ το πέμπτο και τελευταίο τεύχος του, αυτό του 1981, κυκλοφορούσε για καιρό ακόμα -μάλιστα, το πουλούσαμε στο Βιβλιοπωλείο των Γυναικών, που άνοιξε στα τέλη του 1983. Εκείνα τα χρόνια θαύμαζα -δικαίως- τη σοβαρότητα αλλά και την αισθητική του και μου δημιουργούσε ένα αίσθημα περηφάνειας, ως προϊόν του φεμινισμού, χωρίς να πολυκαταλαβαίνω -ή να με αφορούν- τα θεωρητικά ζητήματα που έθετε. Μια δεκαετία αργότερα είχε έρθει η ώρα να το μελετήσω, και να εξετάσω και την εμβέλεια και τον αντίκτυπό του στον εγχώριο γυναικείο και ακαδημαϊκό χώρο. Το γεγονός ότι αποτέλεσε το πρώτο βήμα φεμινιστικής θεωρίας στην Ελλάδα και ο ανατρεπτικός χαρακτήρας της ίδιας της ονομασίας του ενέπνευσαν τον τίτλο της διπλωματικής εργασίας που εκπόνησα.  


ΠΟΙΑ Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΔΕΛΦΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΛΛΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ; 

Υπάρχουν δύο τύποι αρχείων που έχουν δημιουργηθεί σε συνάφεια προς το γυναικείο κίνημα: Αφενός, αρχεία γυναικείων οργανώσεων που συγκροτούνται από τα σωζόμενα τεκμήρια της διαδρομής των οργανώσεων αυτών -το πιο επεξεργασμένο τέτοιο αρχείο που γνωρίζω, και με το οποίο συνεργάζομαι από το 2000, είναι το Ιστορικό Αρχείο του Λυκείου των Ελληνίδων (το ΛτΕ ιδρύθηκε το 1911 και το Ι.Α. του δραστηριοποιήθηκε κατά τη δεκαετίατου 1990). Αφετέρου, τα αρχεία τύπου και οι βιβλιοθήκες που συγκεντρώνουν υλικόαναφερόμενο στις γυναίκες και τις διαφυλικές σχέσεις, ιδρυμένα από γυναικείες οργανώσεις, άλλους φορείς ή ιδιώτες. Το Αρχείο Γυναικών "Δελφύς" ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Βιβλιοπωλείου των Γυναικών που ιδρύθηκε από τις Άννα Μιχοπούλου και Μυρτώ Μπολώτα το 1983 και από το 1985 αποτελεί αντικείμενο διαρκούς ενασχόλησης του διδύμου Άννας Μαρκουλιδάκη και Άννας Μιχοπούλου, στις οποίες και περιήλθε, βάσει καταστατικής πρόβλεψης, με το κλείσιμο του ΒτΓ το 1990. Κατά καιρούς το έχουν ενισχύσει υλικά και πρακτικά εθελόντριες και εθελοντές, ενώ πρόσφατα την επεξεργασία μέρους του υλικού του ενέταξε στο πρόγραμμά του το Εργαστήρι για το Φύλο του Παντείου Πανεπιστημίου. Τα περιορισμένα οικονομικά του δεν επιτρέπουν την αγορά υλικού ή τη συνεργασία με πρακτορεία συγκέντρωσης αποκομμάτων τύπου, με αποτέλεσμα ο πλούτος του ναεξαρτάται από τη δυνατότητα εξασφάλισης υλικού από τις δύο δημιουργούς του, καθώς από τις κατά καιρούς προσφορές υλικού. Έτσι, παρουσιάζει ελλείψεις ως προς την πληρότητα επιμέρους κατηγοριών, η οποία ωστόσο αντισταθμίζεται, κατά την εκτίμησή μας, από το εύρος τους -αν άλλα αρχεία και βιβλιοθήκες καλύπτουν κυρίως θέματα θεσμικών ρυθμίσεων και κεντρικών μορφών δημόσιου διαλόγου και συμβολικών αναπαραστάσεων περί τις διαφυλικές σχέσεις, το Αρχείο Γυναικών "Δελφύς" αναζητά το υλικό του και σε εξωθεσμικούς χώρους (όπως οι κινηματικοί -γυναικείοι, ΛΟΑΤ, φοιτητικοί και νεανικοί) και παράπλευρες μορφές έκφρασης (φυλλάδια, αφίσες, πλακάτ) και συμβολικών  αναπαραστάσεων (έντυπα, αφίσες και αντικείμενα αναπαραγωγής σεξιστικών στερεοτύπων). Ιδιαιτερότητα συνιστά και ο διπλός προσανατολισμός του, προς την ανάπτυξη τόσο της φεμινιστικής θεωρίας όσο και του γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα. 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΦΥΛΟΥ (GENDER STUDIES) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ; 

Στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας υπάρχουν μεμονωμένες όσο και συνεργαζόμενες προσωπικότητες που προωθούν πτυχές των σπουδών φύλου -κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών φύλου και ισότητας, με την ενίσχυση της Ε.Ε., κατά την πενταετία 2003-2008. Η διάχυση ωστόσο της φεμινιστικής θεωρίας είναι περιορισμένη, ενώ δεν έχει γίνει εφικτή και η θεσμοθέτηση γυναικείων σπουδών και σπουδών φύλου -ενδεικτική είναι και η -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- αδυναμία συνέχισης των προαναφερέντων προγραμμάτων, μετά τη λήξη των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. 

ΜΕ ΠΟΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΘΕΜΑ ΘΑ ΗΘΕΛΕΣ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ; 

Υπό την παρούσα συγκυρία, θα με ενδιέφερε να ασχοληθώ με τη διερεύνηση των απόψεων γύρω από δύο δίπτυχα: α. φύλο καιέθνος, β. γυναίκες και θρησκεία. Βρίσκω πολλές σχετικές θέσεις, που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο του περί πολυπολιτισμικότητας λόγου από τη δεκαετία του 1990 και ύστερα, επιφανειακές, απλουστευτικές και πολιτικάαδιέξοδες, έως και επικίνδυνες, κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις οφείλεται σε άγνοια και παρανοήσεις γύρω από τις επίμαχες έννοιες και τα ιστορικά και πολιτικά συμφραζόμενά τους. Η ελληνική ιστορική εμπειρία πιστεύω πως θα μπορούσε να συνεισφέρει εναλλακτικές αναγνώσεις.    

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ.

Το κείμενο δημοσιεύεται στο ιστολόγιο Εκ ΓΥΝΑΙΚόΣ.

(2011)

1. "ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ / CULTURAL STUDIES" (ΑΡΘΡΟ)
    KEIMENO: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS



"ΓΕΝΝΗΣΗ" ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (CULTURAL STUDIES)
Το 1964 ιδρύθηκε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ το Centre for Contemporary Cultural Studies/CCCS (Κέντρο Σύγχρονων Πολιτισμικών Σπουδών), το οποίο λειτούργησε έως το 2002. Σκοπός του ανωτέρω ερευνητικού κέντρου ήταν η μελέτη της μαζικής κουλτούρας. Οι έρευνες είχαν ως χαρακτηριστικά αφενός τη χρήση εθνογραφικών και κοινωνιολογικών μεθόδων, αφετέρου την προσέγγιση στοιχείων της Κριτικής Φυλετικής Θεωρίας, του Μαρξισμού, Μεταστρουκτουραλισμού, Φεμινισμού. Οι γνωστοί ακαδημαϊκοί Ρίτσαρντ Χόγκαρτ και Στιούαρτ Χολ διετέλεσαν Διευθυντές του CCCS.


ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ
H κουλτούρα στις Πολιτισμικές Σπουδές δεν περιορίζεται σε μία ελιτίστικη ή φολκλόρ διάσταση ούτε γίνεται διάκριση ανάμεσα σε "υψηλή"/"χαμηλή", αλλά παρουσιάζεται ως "ο συνολικός τρόπος ζωής ενός γκρουπ ανθρώπων" (Ρέιμοντ Γουίλιαμς: "the whole way of life of a group of people"). Επιπλέον, αναλύεται ως πράξη της καθημερινότητας και ως πολυσημικό πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στην "πολιτική της αποδοχής" και την "πολιτική της αντίστασης", μέσα από τις παραστασιακές επιτελέσεις της ανθρώπινης έκφρασης. Στην εξέλιξη της νέας αυτής ερευνητικής προοπτικής έπαιξαν σημαντικό ρόλο οι θεωρίες των Αντόνιο Γκράμσι, Λουί Αλτουσέρ, Ζακ Λακάν, Μισέλ Φουκώ, Κλοντ Λέβι-Στρος, Ρόλαντ Μπαρτ. Η μεδοθολογική διαδικασία των Πολιτισμικών Σπουδών μοιάζει με την τεχνική του μπρικολάζ· τα "εργαλεία" που χρησιμοποιούνται, προέρχονται, κατά κύριο λόγο, από τον χώρο της Εθνογραφίας, της Κοινωνιολογίας και των Σπουδών Φύλου (Gender Studies).

ΠΗΓΕΣ:
"Die Werkzeugkiste der Cultural Studies: Perspektiven, Anschlüsse und Interventionen", Udo Göttlich, Lothar Mikos, Rainer Winter (Hg.). Bielfeld, Transcript 2001.

(2008)

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ►►►