Profil
Προφίλ
Texte
Κείμενα
Impressum
Όροι Χρήσης
Kontaktformular
Φόρμα Επικοινωνίας
 

ΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ GLAUSER ΜΕ ΗΡΩΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΦΥΛΑΚΑ STUDER
KEIMENO: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS

Ο συγγραφέας Friedrich Glauser (Βιέννη 04.02.1896 – Νέρβι 08.12.1938)

Το έτος 1916 η Ελβετία φιλοξενεί αναρχικούς, ειρηνιστές και επαναστάτες. Φιλοξενεί, επίσης, καλλιτέχνες της avant-garde, ντανταïστές. Είναι το έτος που ο νεαρός Friedrich Glauser εγγράφεται στο Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης. Παράλληλα, ιδρύει με έναν φίλο του το λογοτεχνικό περιοδικό "Le Gong – Revue dꞋart mensuelle", στο οποίο δημοσιεύονται, μεταξύ των άλλων, κείμενά του.

Η άρνηση προσαρμογής του Glauser στις κοινωνικές νόρμες οδηγεί σε διαρκή σύγκρουση με τον πατέρα του, τον συντηρητικό Ελβετό καθηγητή Charles Pierre Glauser. Η αυστριακής καταγωγής μητέρα του, Theresia Glauser (το γένος Scubitz), πεθαίνει όταν εκείνος είναι τεσσάρων ετών -μία τραυματική απουσία.

Ο Glauser εγκαταλείπει σύντομα τις σπουδές του. Έρχεται σε επαφή με ντανταïστές όπως ο Hans Arp, ο Hugo Ball, η Emmy Hennings, o Max Oppenheimer και ο Tristan Tzara. Συμμετέχει σε Dada soirées. Είναι μορφινομανής. Για να αποκτήσει μορφίνη («Mo», όπως την αποκαλεί ο ίδιος), κλέβει και πλαστογραφεί ιατρικές συνταγές. Το έτος 1918 τίθεται σε δικαστική απαγόρευση. Ο πατέρας του κινεί τις σχετικές διαδικασίες.

Ο βίος του Glauser συνοπτικά: Mορφίνη, μικροεγκλήματα, κηδεμονία. Eγκλεισμοί σε ψυχιατρεία, αποδράσεις, συλλήψεις. Απόπειρες αυτοκτονίας, θεραπείες αποτοξίνωσης, υποτροπή στα ναρκωτικά. Θητεία στην Λεγεώνα των Ξένων, ευκαιριακές απασχολήσεις, συγγραφικές προσπάθειες. "Ce n’est pas très beau...", σχολιάζει ο ίδιος το έτος 1937 σε επιστολή του προς τον Josef Halperin (1).

Η αναγνώριση έρχεται λίγα χρόνια πριν από τον θάνατό του. Αποβιώνει σε ηλικία 42 ετών, μία ημέρα πριν από τον γάμο του με την τελευταία σύντροφό του, την νοσοκόμα Berthe Bendel. O Glauser θεωρείται ως ένας από τους πρώτους και σημαντικότερους συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων του γερμανόφωνου χώρου.


Ο αρχιφύλακας Jacob Studer 

Το έτος 1937 δημοσιεύεται στο ελβετικό περιοδικό "Zürcher Illustrierter" ένα κείμενο, το οποίο παρουσιάζει τις δέκα εντολές που πρέπει να ακολουθούν οι συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων (2). Δημιουργοί του κειμένου είναι οι Γερμανοί συγγραφείς Dieter Cunz, Oskar Seidlin και Richard Plant, μία  συγγραφική κολεκτίβα που χρησιμοποιεί το συλλογικό ψευδώνυμο "Stefan Brockhoff" (3). O Glauser απαντά στο κείμενό τους με ανοικτή επιστολή (4). Στην επιστολή αυτή (η οποία, ωστόσο, δεν δημοσιεύεται στο περιοδικό "Zürcher Illustrierter"), ο Glauser ασκεί κριτική στο κείμενο της ομάδας και αναφέρεται στα στοιχεία που εκείνος θεωρεί ουσιαστικά σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Ανάμεσα σε αυτά είναι η "γνήσια ένταση" (5), μία ένταση που ρίχνει το φως του προβολέα στα καθημερινά πράγματα, τα οποία συνήθως περνούν απαρατήρητα, μία ένταση που δεν περιορίζεται στο "Whodunit". Ο Glauser διατυπώνει την άποψη ότι o ήρωας που λύνει το έγκλημα (ο ντετέκτιβ), δεν χρειάζεται να είναι μία "μηχανή σκέψης" (6) ή ένας "εξυπνάκιας" (7) με υπεράνθρωπες ψυχολογικές ικανότητες, αρκεί να διαθέτει "ενσυναίσθηση" (8), "κοινή λογική" (9) και, πάνω από όλα, να είναι ένας άνθρωπος κοντινός στο αναγνωστικό κοινό, οικείος και καθημερινός, όπως ο επιθεωρητής Jules Maigret του Georges Simenon. Στο κέντρο των αστυνομικών μυθιστορήματων του Simenon, τον οποίο ο Glauser αναγνωρίζει ως δάσκαλό του, βρίσκονται "οι άνθρωποι και, ιδιαίτερα, η ατμόσφαιρα στην οποία κινούνται" (10).

"Whodunit and Why?" O Glauser απαντά μέσω του αρχιφύλακα Jacob Studer, κεντρικού ήρωα πέντε αστυνομικών μυθιστορημάτων, τα οποία γνωρίζουν επιτυχία: "Wachtmeister Studer"/"Schlumpf Erwin Mord" (1935), "Die Fieberkurve" (1935), "Matto regiert" (1936), "Der Chinese" (1937), "Die Speiche/Krock & Co" (1937). Εκδίδονται από διάφορους εκδοτικούς οίκους.

O Glauser περιγράφει με ακρίβεια το ψυχολογικό περιβάλλον. Eίναι ένας εξαιρετικός αφηγητής. Χρησιμοποιεί κάποιες φορές την ελβετική διάλεκτο για να παρουσιάσει τα συναισθήματα των απλών ανθρώπων. Δηλώνει ότι δεν γράφει για την "élite" (11). Εμπνέεται συχνά από τις προσωπικές του εμπειρίες (βλέπε ψυχιατρεία, χρήση ναρκωτικών, Λεγεώνα των Ξένων και λοιπά), τις οποίες μεταφέρει ή επεξεργάζεται στις ιστορίες του. Αυτό φαίνεται, παραδείγματος χάρη, στο έργο "Matto regiert" (στα ελληνικά: "Στα δίχτυα του Μάττο", εκδοτικός οίκος: ΝΕΦΕΛΗ), το οποίο θεωρείται "roman à clef".

Ο Βερνέζος αρχιφύλακας Studer είναι ένας ψηλός, εύσωμος άνδρας με γκρίζα μαλλιά και μουστάκι. Βρίσκεται κοντά στην συνταξιοδότηση. Φορά αδιάβροχο παλτό και ρεπούμπλικα. Καπνίζει πούρα "Brissago". Έχει υπομονή, πείσμα, μεθοδικότητα, παρατηρητικότητα. Εξοικειώνεται με το περιβάλλον. Ακούει προσεκτικά, δίχως να καταδικάζει. Αναζητά τα πραγματικά κίνητρα του εγκλήματος. Εμπιστεύεται  περισσότερο το ένστικτό του και λιγότερο τα ίχνη και τα τεκμήρια. Προσεγγίζει με ενσυναίσθηση τους μειονεκτούντες και τους αποτυχημένους. Αντιτίθεται συχνά στους "ισχυρούς" και τάσσεται υπέρ των "αδυνάτων". Δεν διαχωρίζει τους ανθρώπους σε "καλούς" και "κακούς". Εξαιτίας μίας υπόθεσης πέφτει σε δυσμένεια και υποβιβάζεται από επιθεωρητή σε αρχιφύλακα. Ένας μη συμβατικός investigator (όπως ο μεταγενέστερός του επιθεωρητής Hans Bärlach, ήρωας του Friedrich Dürrenmatt), ένας πολύτιμος "outsider", ικανός να λύσει το πιο περίπλοκο έγκλημα. Σίγουρα υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ Maigret και Studer, υπάρχουν, όμως, και σαφείς διαφορές. Ο ήρωας των έργων του Glauser είναι αυθεντικός και μοναδικός.

Το έτος 1939 μεταφέρεται στον κινηματογράφο το πρώτο έργο της σειράς "Studer": "Wachtmeister Studer". Η εταιρεία παραγωγής είναι η (η ιστορική για την Ελβετία) "Praesens-Film ΑG". Τον Studer υποδύεται ο δημοφιλής Ελβετός ηθοποιός Heinrich Gretler. H ταινία ολοκληρώνεται λίγες ημέρες πριν από την κήρυξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το έτος 1947 μεταφέρεται στον κινηματογράφο το δεύτερο έργο της σειράς "Studer": "Matto regiert". Παραγωγός εταιρεία και πάλι η "Praesens-Film AG", στον ρόλο του Studer ο Gretler. Η δεύτερη ταινία δεν έχει την επιτυχία της πρώτης. Στις δεκαετίες που ακολουθούν μεταφέρονται και άλλα έργα της σειράς στον κινηματογράφο, στο θέατρο και στην τηλεόραση.


ΠΗΓΕΣ 

- Friedrich Glauser: "Der Chinese". http://gutenberg.spiegel.de/buch/der-chinese-1861/1.
- Friedrich Glauser: "Die Fieberkurve". http://gutenberg.spiegel.de/buch/die-fieberkurve-5696/1.
- Friedrich Glauser: "Krock@Co". gutenberg.spiegel.de/buch/krock-co-1858/1.
- Friedrich Glauser: "Matto regiert". http://gutenberg.spiegel.de/buch/matto-regiert-1855/1.
- Friedrich Glauser: "Schlumpf Erwin Mord". Limmat@Unionsverlag, 11.04.2016, ΕΑΝ 9783293303409. (eBook)
- Frank Göhre: "Mo. Der Lebensroman des Friedrich Glauser". CulturBooks, 01.02.2015. EAN 9783944818733. (eBook)
- http://www.krimilexikon.de/brockhoff.htm. Ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης: 15.02.2006.
- http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
- https://de.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Glauser. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποποίησης: 21.08.2018, 21:28.
- https://de.wikipedia.org/wiki/Wachtmeister_Studer_(Film). Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποποίησης: 01.04.2018, 16:43.
- https://de.wikipedia.org/wiki/Matto_regiert_(Film). Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποποίησης: 06.05.2018, 20:40.

(1) Friedrich Glauser: "Schlumpf Erwin Mord". Limmat@Unionsverlag, 11.04.2016, ΕΑΝ 9783293303409, σελίδα 197. Συμπληρωματικό κείμενο (Nachwort) του Walter Obschlager. (eBook)
(2) "Zehn Gebote für den Kriminalroman": http://www.krimilexikon.de/brockhoff.htm. Ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης: 15.02.2006.
(3) Brockhoff, Stefan: http://www.krimilexikon.de/brockhoff.htm. Ημερομηνία τελευταίας ενημέρωσης: 15.02.2006.
(4) "Friedrich Glauser: Offener Brief über die "Zehn Gebote für den KriminalromanꞋ": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(5) "echte Spannung": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(6) "Denkmaschine": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(7) "Schlaumeier": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(8) "Einfühlungsvermögen": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(9) "gesunden Menschenverstand": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(10) "[…] die Menschen und besonders die Atmosphäre, in der sie sich bewegen": http://www.krimilexikon.de/glauser.htm.
(11) "Ich schreib doch nicht für die ꞋEliteꞋ. Die Elite kann sich begraben lassen und mir gestohlen bleiben […]." Friedrich Glauser: "Schlumpf Erwin Mord". Limmat@Unionsverlag, 11.04.2016, ΕΑΝ 9783293303409, σελίδες 179/180.  Συμπληρωματικό κείμενο (Nachwort) του Walter Obschlager. (eBook)     


Το άρθρο ΤΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ GLAUSER ME ΗΡΩΑ ΤΟΝ ΑΡΧΙΦΥΛΑΚΑ STUDER δημοσιεύεται στο ιστολόγιο ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ http://eglima.wordpress.com/ της Νίνας Κουλετάκη. Link: https://eglima.wordpress.com/2018/09/03/glauser/.


(2018)



"CRIME DOES NOT PAY… PLUS, THE BUTLER DID IT!"


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Όσο μεγαλώνω, τείνω να πιστεύω ότι αυτά που προσδιορίζουν έναν άνθρωπο, περισσότερο από τα αμιγώς βιογραφικά στοιχεία, είναι τα πράγματα που πιστεύει κι αυτά που αγαπά. Έτσι, το βιογραφικό που έχω επιλέξει να δίνω προς δημοσίευση, ακόμα και στο "αυτί" των βιβλίων μου, είναι το ακόλουθο:

"Είναι η Νίνα Κουλετάκη.

Απαντάται μεταξύ Αθήνας και Αρχαίας Επιδαύρου.

Αντιφασίστρια από κούνια, περήφανη μητέρα διδύμων ξωτικών, πρώην εκπαιδευτικός, συνταξιούχος αντιρρησίας δημόσιος υπάλληλος, εν ενεργεία συγγραφέας, μανιώδης αναγνώστρια, άθλια ποιήτρια, άπληστη συλλέκτρια παιχνιδιών, ερασιτέχνης φωτογράφος, ηθοποιός ελευθέρας βοσκής, φρικτή μουσικός, υποφερτή τραγουδίστρια, εξαιρετική ακροάτρια, ιδιοφυής ψεύτρα, εύγλωττη ομιλήτρια, προκλητικά αθυρόστομη, φανατική ταξιδιώτισσα, ακτιβίστρια ερωμένη. Αηδιαστικά έξυπνη, επίσης."

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
BLOGS

1. ιγ΄ι΄(http://ninacouletaki.wordpress.com/). Προσωπικό blog. Δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2006.
2. ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ (http://eglima.wordpress.com/). Θεματικό blog, εγκληματολογικού προσανατολισμού. Δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2006. Αμφότερα είναι ενεργά μέχρι σήμερα.

ΒΙΒΛΙΑ
1. "ΕΙΣΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ" - Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2011. Συλλογικός τόμος. Συμμετέχω με το διήγημα Μια ιστορία από την Ακτίνα Δ΄.
2. "Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΣΤΥΝΟΜΟΥ ΜΠΕΚΑ" - Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2012. Συλλογικός τόμος. Συμμετέχω με το διήγημα Shalom.
3. "ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ" - Εκδόσεις ΟΣΕΛΟΤΟΣ, 2014. Μυθιστόρημα.
Βρίσκομαι στη διαδικασία συγγραφής του δεύτερου μυθιστορήματός μου.  

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS

ΤΙ ΣΕ ΩΘΗΣΕ ΣΤΟ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕΙΣ ΕΝΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ "ΓΙΑ ΘΥΤΕΣ ΚΑΙ ΘΥΜΑΤΑ, ΓΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
";
Αγαπούσα εξ απαλών ονύχων την αστυνομική λογοτεχνία, είχα εξαντλήσει την Άγκαθα Κρίστι μέχρι τα 11 μου, και με ενδιέφερε ανέκαθεν το έγκλημα, οι εκφάνσεις του, οι συνθήκες, πολιτικές και κοινωνικές, που ισχύουν όταν αυτό τελείται, η διαδικασία και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την ανακάλυψη του ενόχου καθώς και η "τιμωρία" του. Αν δεν είχα γίνει εκπαιδευτικός θα μπορούσα, ωραιότατα να ήμουν εγκληματολόγος, ποινικολόγος ή ιατροδικαστής. Ελπίζω όχι εγκληματίας, αν και ποτέ δεν ξέρεις! Με την πρόσβαση στο διαδίκτυο (την δική μου την απόκτησα πολύ νωρίς, αρχές της δεκαετίας του ’90) βρέθηκα να κολυμπάω σε μια θάλασσα πληροφοριών πάνω στο αγαπημένο μου θέμα και, φυσικά, ενθουσιάστηκα. Οι διάφορες υποθέσεις πραγματικών εγκλημάτων ήταν εκεί, άμεσα προσβάσιμες και στη διάθεσή μου, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας. Κυρίως της νύχτας, μια και μ' αρέσει να μένω ξύπνια μέχρι πολύ αργά. Διαπίστωσα, λοιπόν, την έλλειψη μιας αντίστοιχης πηγής πληροφόρησης στην ελληνική γλώσσα. Έτσι, πριν από οκτώ χρόνια, δημιούργησα το "Έγκλημα και Τιμωρία", ένα blog που ασχολείται με εγκληματικές υποθέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, με την εγκληματολογία, την αστυνομική λογοτεχνία και την "απεικόνιση" του εγκλήματος μέσω της τέχνης. Η αλήθεια είναι ότι είμαι πολύ περήφανη γι αυτό μου το δημιούργημα, καθώς πρόκειται για δουλειά που γίνεται με σοβαρότητα και πολύ κόπο, με τεράστια έρευνα (εξαιτίας αυτού δεν είναι δυνατόν να ανανεώνεται παρά μία φορά την εβδομάδα), ώστε το αποτέλεσμα να είναι το πλέον αξιόπιστο. Έχω συνδρομητική πρόσβαση σε πανεπιστημιακές και άλλες βιβλιοθήκες, σε αρχεία εφημερίδων, ακόμα και στα αρχεία του FBI, τα οποία είναι προσπελάσιμα για όσες υποθέσεις έχουν τελεσιδικήσει.
 
ΠΟΙΑ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΠΟΙΑ Η ΑΠΗΧΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΙΝΟ
;
Το "Έγκλημα και Τιμωρία" παραμένει μέχρι σήμερα μοναδικό στο είδος του, μιλώντας πάντα για πρωτότυπη δουλειά, αποτελεί σημείο αναφοράς και κομμάτι της βιβλιογραφίας σε εργασίες προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών κοινωνιολογίας και εγκληματολογίας (που, σημειωτέον, αποτελούν ένα αρκετά μεγάλο κομμάτι του αναγνωστικού του κοινού), σε βιβλία εγκληματολογικού περιεχομένου, σε σχετικά άρθρα του τύπου και σε τηλεοπτικές εκπομπές. Έχει πολυάριθμο, φανατικό κοινό, κάνει πάνω από 2.000 "θεάσεις" την ημέρα (εκπληκτικό νούμερο, αν αναλογιστεί κανείς ότι πρόκειται για μονοθεματικό blog) και γενικά έχει την αναγνώριση που του αξίζει. Το περιεχόμενό του δεν απαρτίζεται μόνο από true crime stories, αλλά εστιάζει και στην αστυνομική λογοτεχνία (ελληνική και παγκόσμια), στις εγκληματολογικές επιστήμες (με την ανάρτηση άρθρων σχετικού περιεχόμενου), αλλά και στην τέχνη (αποδεικνύοντας την άποψή μου ότι τέχνη μπορεί να γίνει από το οτιδήποτε, ακόμα κι ένα ειδεχθές έγκλημα μπορεί να την εμπνεύσει).

ΠΟΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ, ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ, ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ
;
Τα εγκλήματα αίματος δεν λείπουν κι από την Ελλάδα, και οι αιτίες τους δεν διαφέρουν από εκείνες των εγκλημάτων παγκοσμίως. Η συντριπτική τους πλειοψηφία κυμαίνεται μεταξύ των εγκλημάτων για χρήμα κι αυτών που γίνονται από πάθος. Αν θα έπρεπε να επισημάνω κάποιες ιδιαίτερες υποθέσεις, θα διάλεγα τις ακόλουθες, την κάθε μία για διαφορετικούς λόγους. Τις παραθέτω με χρονολογική σειρά.

1953: Ο ΔΡΑΚΟΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ
Πρόκειται για τον Μιχάλη Στεφανόπουλο, που παραμόνευε ζευγαράκια που ερωτοτροπούσαν στις παραλίες της Βουλιαγμένης και τα δολοφονούσε. Το ενδιαφέρον σημείο σ’ αυτή την υπόθεση είναι το γεγονός ότι στον εντοπισμό του δράστη και την πλήρη διαλεύκανσή της, βοήθησαν καθοριστικά οι ικανότητες της Ελένης Κικίδου, ενός από τα γνωστότερα μέντιουμ εκείνη την εποχή.

1955: ΤΟ ΣΙΔΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑΣ
Η 12χρονη Σπυριδούλα Ράπτη, εσωτερική υπηρέτρια –κατά τα ήθη της εποχής- στο σπίτι του Γιώργου και της Αντιγόνης Βεϊζαδέ στον Πειραιά, κακοποιείται από το ζευγάρι και καίγεται με σίδερο σιδερώματος σε όλο της το κορμί. Λόγω της αγριότητας της πράξης και της μικρής ηλικίας του θύματος η υπόθεση συγκλονίζει το πανελλήνιο. Η έκφραση "κάτσε καλά, γιατί θα σε σιδερώσω σαν την Σπυριδούλα" ήταν προσφιλής στις μαμάδες τις επόμενες δεκαετίες, όταν απευθύνονταν στα άτακτα παιδιά τους.

1963: Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΗ ΛΑΜΠΡΑΚΗ
Μια πολιτική δολοφονία που συγκινεί και εμπνέει μέχρι σήμερα. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν γιατρός, αθλητής, και πολιτικός που δολοφονήθηκε από παρακρατικούς. Η δολοφονία του προκάλεσε διεθνή κατακραυγή για τις αυταρχικές πρακτικές της κυβέρνησης Καραμανλή και των Σωμάτων Ασφαλείας, που αποδείχθηκε ότι όχι μόνο ανέχονταν, αλλά και εξέθρεφαν τον ανεξέλεγκτο παρακρατικό μηχανισμό. Η κατακραυγή για τη δολοφονία Λαμπράκη και τις αποκαλύψεις για την άμεση εμπλοκή της αστυνομίας, ήταν τόσο μεγάλη που οδήγησε σε παραίτηση της κυβέρνησης Καραμανλή μέσα σε λιγότερο από τρεις βδομάδες από το έγκλημα. Το Νοέμβριο διεξήχθησαν εθνικές εκλογές τις οποίες κέρδισε η Ένωση Κέντρου. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε η "Νεολαία Λαμπράκη", της οποίας πρώτος πρόεδρος εκλέχτηκε ο Μίκης Θεοδωράκης.

1972: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Ο Βασίλης Λυμπέρης καίει ζωντανή, μέσα στο σπίτι του, την οικογένειά του: σύζυγο, πεθερά και δυο παιδιά. Καταδικάζεται σε θάνατο και εκτελείται. Η δική του ήταν η τελευταία εκτέλεση θανατοποινίτη που έγινε στην Ελλάδα.

1987: ΕΤΑΙΡΙΑ ΔΟΛΟΦΟΝΩΝ
Στην ελληνική κοινωνία του 1987 έρχεται στην επικαιρότητα με ιδιαίτερα ειδεχθή τρόπο ένας δικηγόρος, πρώην Δήμαρχος Ν. Χαλκηδόνας, οικογενειάρχης, πατέρας τριών παιδιών, που ανταποκρίνεται στο τυπικό κοινωνικό στερεότυπο του επιτυχημένου πολίτη υπεράνω πάσης υποψίας. Στα εγκληματ(ολογ)ικά χρονικά έμεινε η δράση του σχετικά με την ίδρυση, την "προεδρία" και τη φροντίδα της λειτουργίας μιας ιδιόρρυθμης και ανατριχιαστικής εταιρείας: της "Εταιρείας Δολοφόνων"! Ονομάζεται Χρήστος Παπαδόπουλος. Συλλαμβάνει το παρανοϊκό σχέδιο του αρκετά χρόνια πριν από το πέρασμα στην πράξη, σύμφωνα με το οποίο ο βασικός σκοπός ήταν η εξεύρεση υποψηφίων θυμάτων με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά προς σφετερισμό της περιουσίας τους. Επομένως, ομάδα στόχο αποτελούσαν κατά κύριο λόγο άνθρωποι ηλικιωμένοι, που δεν είχαν συγγενείς, τουλάχιστον όχι κοντινούς, που είχαν σημαντική περιουσία, ακίνητη ως επί το πλείστον κι αντιμετώπιζαν προβλήματα υγείας, όπως συνήθως συμβαίνει με αυτήν την ηλικιακή κατηγορία. Επόμενο βήμα μετά τον εντοπισμό ήταν η προσέγγιση τους κι η βαθμιαία εξασφάλιση της εμπιστοσύνης τους με διάφορα μέσα, ενώ ακολουθούσε η πλαστογράφηση διαθηκών τους κι η θανάτωσή τους, τα δε δύο τελευταία ενίοτε πραγματοποιούνταν και με αντίστροφη σειρά. Τελευταία κίνηση ήταν η δημοσίευση αυτών των διαθηκών, με την απαραίτητη συνέργεια συμβολαιογράφων, δικαστικών επιμελητών και διαφόρων (ψευδο)μαρτύρων, ώστε να ολοκληρωθεί η αρπαγή περιουσιών, που εξ αρχής αποτελούσαν το αντικεικενικό σκοπό  του εγκλήματος.

1987: ΦΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Ο Παναγιώτης Φραντζής, σε μιαν έκρηξη ζήλιας και πάνω σε καυγά, σκοτώνει την σύζυγό του, Ζωή Γαρμάνη. Σε απόγνωση και πανικό την τεμαχίζει. Τα κομμάτια του πτώματος συλλέγονται, από κάδους απορριμμάτων, σε όλη την Αθήνα.

1989: ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ
Η Γεωργία Παπαδάτου, μητέρα τριών παιδιών, σκότωσε τον άντρα της, που την κακοποιούσε συστηματικά για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Το δικαστήριο έκρινε πως η δράστις βρισκόταν σε νόμιμη άμυνα και πως ενήργησε υπό το κράτος φόβου και ταραχής και την αθώωσε παμψηφεί. Ήταν μια απόφαση-ορόσημο στα εγχώρια δικαστικά χρονικά και αποτέλεσε τομή στην αντιμετώπιση από την ελληνική δικαιοσύνη φαινομένων ενδοοικογενειακής βίας και κακοποίησης γυναικών.

1995: Ο ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ ΜΕ ΤΟ ΠΡΙΟΝΙ
Ο Αντώνης Δαγλής είναι ο μόνος έλληνας serial killer που αναφέρεται σε ξενόγλωσσες "εγκυκλοπαίδειες" του είδους. Τα εγκλήματά του -τρεις δολοφονίες ιερόδουλων, τεμαχισμός πτωμάτων, απόπειρες ανθρωποκτονιών, ληστείες κ.α.- χαρακτηρίστηκαν ως ιδιαιτέρως ειδεχθή και προκάλεσαν ποικίλες συζητήσεις για την προσωπικότητα του δράστη. Η ποινή που του επιβλήθηκε ήταν η μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών.

1996: Η ΠΕΝΤΑΠΛΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΘΑΣΟΥ
Οι πέντε δολοφονίες συγγενικών του προσώπων (πατέρα, μητέρας, αδελφής, γιαγιάςκαι θείου) που διέπραξε ο 24χρονος φοιτητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Θεόφιλος Σεχίδης σε διάστημα μικρότερο του ενός 24ώρου στη Θάσο, προκάλεσαν σοκ στην κοινή γνώμη και "άνοιξαν" μια νέα σελίδα στην έρευνα της εγκληματικής συμπεριφοράς στην Ελλάδα. Αναμφισβήτητα, η υπόθεση του Θ. Σεχίδη αποτελεί μία από τις πιο ενδιαφέρουσες (από την εγκληματολογική και γενικότερα επιστημονική πλευρά) περιπτώσεις στην εγχώρια και διεθνή ιστορία του εγκλήματος και το δικό του χαρακτηρίστηκε ως ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα που έγιναν στα ελληνικά αστυνομικά χρονικά.

1997: Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ
Μπορεί οι Έλληνες κληρικοί να μην συγκέντρωσαν επάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας για σεξουαλικές κακοποιήσεις ανηλίκων, όπως συνέβη με τους καθολικούς συναδέλφους τους, όμως δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που κάποιοι από αυτούς έχουν εμπλακεί σε σεξουαλικά σκάνδαλα. Η περίπτωση του Αρχιμανδρίτη Άνθιμου Ελευθεριάδη ήταν μία από αυτές, με άσχημη κατάληξη για όλους τους εμπλεκόμενους. Η Κάτια Γιαννακοπούλου, ερωμένη του κληρικού, παντρεμένη και μητέρα, τον δολοφονεί έξω από το σπίτι του, όταν εκείνος προσπαθεί να διακόψει τη σχέση αφού, προηγουμένως, την έχει εκμεταλλευτεί αποσπώντας της μεγάλα χρηματικά ποσά. Η υπόθεση συγκλόνισε ιδιαίτερα τους θρήσκους Έλληνες, καθώς διαπίστωσαν ότι ιερωμένος δεν σημαίνει και άγιος.

ΠΩΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ;
Η προσωπική μου έκφραση μέσω της αστυνομικής λογοτεχνίας ήρθε πολύ αργότερα από τα blogs. Το 2010, μια χούφτα συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας, από τους σημαντικότερους στην Ελλάδα (Κακούρη, Αποστολίδης, Δανέλλη, Φιλίππου, Μαμαλούκας, Λάδης, Μαρτινίδης, Μιχαηλίδης, Παυλιώτης, Ράγκος κ.α.) καθώς και κάποιοι που, μπορεί να μην είχαν συγγραφικό έργο, είχαν όμως σταθερή και παραγωγική ενασχόληση με το έγκλημα (όπως ο καθηγητής εγκληματολογίας Γιάννης Πανούσης και η αφεντιά μου), αποφασίσαμε να ιδρύσουμε την Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας (ΕΛΣΑΛ - http://crimefictionclubgr.wordpress.com/ ), στα πλαίσια δραστηριοτήτων της οποίας ανήκουν και οι δύο τόμοι με αστυνομικά διηγήματα, όπου συμμετέχω. Η πορεία του αστυνομικού μυθιστορήματος στην Ελλάδα, είναι αντίστοιχη με αυτήν των υπολοίπων χωρών, παγκοσμίως. Από είδος θεωρούμενο για πολλές δεκαετίες β΄κατηγορίας, έχει πλέον αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί επάξια δίπλα σε έργα που θεωρούνται λογοτεχνικά. Σήμερα στην Ελλάδα –αν και πολλά από αυτά που θα πω ισχύουν και για το εξωτερικό- όλοι οι συγγραφείς θέλουν να γράψουν ένα βιβλίο αστυνομικού ή νουάρ περιεχομένου και όλοι οι εκδότες ζητούν κάτι τέτοιο. Η μόδα αυτή, τις περισσότερες φορές, αποβαίνει σε βάρος του είδους, καθώς συγγραφείς "ροζ πεζογραφίας" ή περιορισμένων συγγραφικών ικανοτήτων, γράφουν κακά αστυνομικά μυθιστορήματα. Προσωπικά πιστεύω ότι το αστυνομικό μυθιστόρημα αξιώσεων είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο είδος καθώς, πέρα από την λογοτεχνική αξία που οφείλει να έχει, πρέπει να διαθέτει κι έναν εξαιρετικά καλοδουλεμένο μύθο, που να μην διευκολύνει αλλά και να μην εξαπατά τον αναγνώστη, ως προς το έγκλημα και την επίλυσή του. Σήμερα, με δεδομένη την αύξηση της εγκληματικότητας παγκοσμίως (οργανωμένο έγκλημα, παιδική πορνογραφία, trafficking, καρτέλ ναρκωτικών κ.λ.π.) και σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση που πλήττει, πλέον, και τις πέντε ηπείρους, οι υποθέσεις των αστυνομικών μυθιστορημάτων απεικονίζουν την σύγχρονη κοινωνία, με αποτέλεσμα το αστυνομικό να αποτελεί–σε μεγάλο βαθμό- το κοινωνικό μυθιστόρημα του καιρού μας. Η άνθιση του αστυνομικού μυθιστορήματος, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως, οφείλεται και στην πληθώρα των τηλεοπτικών σειρών μυστηρίου (αμιγώς αστυνομικές, ψυχολογικά θρίλερ, σύγχρονα αστικά νουάρ κ.λ.π.) που κατακλύζουν τα τηλεοπτικά δίκτυα τα τελευταία χρόνια. Κάποιες από αυτές είναι αφελείς, προβλέψιμες και πρόχειρες, ανάμεσά τους όμως υπάρχουν και πραγματικά διαμάντια. Ως, γενικά, αισιόδοξο άτομο, θέλω να πιστεύω ότι η ελληνική παραγωγή αστυνομικής λογοτεχνίας έχει πολλά να δώσει ακόμη στο αναγνωστικό κοινό. Τα καλύτερα έπονται!

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ!

(2016)




ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ (ΑΡΘΡΟ ΣΕ ΣΥΝΕΧΕΙΕΣ)
ΚΕΙΜΕΝΟ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS


 
11. CATHERINE REPOND
Tο έτος 1731 η Catherine ("Catillon") Repond δικάζεται με την κατηγορία της μαγείας και καταδικάζεται σε θάνατο στην πυρά. Πρόκειται για την τελευταία γυναίκα του καντονίου Fribourg που κατηγορείται για μαγεία και θανατώνεται. Η Repond φυλακίζεται στο κάστρο Corbières, ανακρίνεται από τον επίτροπο/διοικητή της περιοχής (bailli), αρνείται, αρχικά, την κατηγορία, στην συνέχεια, όμως, παραδέχεται υπό την πίεση φρικτών βασανιστηρίων ότι είναι "μάγισσα".  

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ – ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
1663 – 1731

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ – ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Η Repond είναι μία γυναίκα που επιβιώνει, ως επί το πλείστον, από την επαιτεία. Τέσσερις από τους από τους δέκα μάρτυρες της δίκης αναφέρουν, σε γενικές γραμμές, ότι η Repond καταριέται όποιον δεν της προσφέρει βοήθεια και ότι οι κατάρες της πιάνουν*. Με βάση αυτό το στοιχείο διατυπώνεται σήμερα η άποψη ότι η ιστορία της Repond αντιστοιχεί στο "charity refused model" των Keith Thomas και Alan Mcfarlane, το οποίο εμφανίζεται συχνά στο "κυνήγι μαγισσών": αν στο σπίτι ενός πλούσιου κατοίκου του χωριού, ο οποίος αρνείται να βοηθήσει ένα πιο φτωχό γειτονικό πρόσωπο, συνήθως μία γυναίκα που ζητά ελεημοσύνη, συμβεί ένα ατύχημα, το ατύχημα αυτό αποδίδεται στην γυναίκα ("μάγισσα") που ζητά βοήθεια και δεν λαμβάνει**. Επιπλέον, σύμφωνα με την συγγραφέα Josiane Ferrari-Clément, η Repond γνωρίζει πολλά για μία υπόθεση παραχάραξης, στην οποία εμπλέκονται μέλη της ανώτερης τάξης του Fribourg και αυτός είναι ο (πραγματικός) λόγος της θανάτωσής της***.  

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ – ΑΠΗΧΗΣΗ
Η Repond ζει στην συλλογική μνήμη. Το έτος 2009 δημοσιεύεται σχετικό βιβλίο της Josiane Ferrari-Clément****. Mία πλατεία στην συνοικία Guintzet (Fribourg) φέρει το όνομα "Place Catherine-Repond".  

ΠΗΓΕΣ
1. Staatsarchiv Freiburg, https://www.fr.ch//sites/default/files/contens/aef/_www/files/pdf23/aef_catillon_d.pdf 2. https://www.nzz.ch/gerechtigkeit_fuer_eine_randstaendige-1.2079240. Hμερομηνία δημοσίευσης: 24.02.2009.
3. http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D49464.php. Hμερομηνία δημοσίευσης: 19.08.2010.
4. https://www.blick.ch/news/hexen-freiburg-rehabilitiert-hexe-la-catillon-id1525262.html. Hμερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 05.10.2018, 18:54.   

*Staatsarchiv Freiburg, https://www.fr.ch//sites/default/files/contens/aef/_www/files/pdf23/aef_catillon_d.pdf, σελίδα 2.
** Staatsarchiv Freiburg, https://www.fr.ch//sites/default/files/contens/aef/_www/files/pdf23/aef_catillon_d.pdf, σελίδες 2-3.
*** Staatsarchiv Freiburg, https://www.fr.ch//sites/default/files/contens/aef/_www/files/pdf23/aef_catillon_d.pdf, σελίδα 8.
****Josiane Ferrari-Clément: "Catillonet les écus du diable". Editions La Sarine, Fribourg 2009.


    
10. KURT MEIER 
Το έτος 1967 ο ντετέκτιβ αρχιφύλακας της αστυνομίας της Ζυρίχης Kurt Meier, αποκαλούμενος "Meier 19", δίνει στην δημοσιότητα εσωτερικά έγγραφα της αστυνομίας, τα οποία αφορούν την ήπια αντιμετώπιση τροχαίων παραβάσεων επιφανών προσώπων, γεγονός που έχει ως συνέπεια την απόλυσή του από τo σώμα και την καταδίκη του για παραβίαση του υπηρεσιακού απορρήτου. Ο Meier αντιδρά με μηνύσεις εναντίον συναδέλφων του. Εκτός αυτού, ο Meier αναφέρεται δημόσια (φέιγ βολάν) σε μία υπόθεση κλοπής μισθών της αστυνομίας του έτους 1963, η οποία παραμένει μέχρι σήμερα ανεξιχνίαστη, προσπαθώντας να στρέψει τις υποψίες προς τον τότε αρχηγό της αστυνομίας και καταδικάζεται σε φυλάκιση για δυσφήμηση και σε χρηματικό πρόστιμο. Το έτος 1998 ο Meier λαμβάνει από το Δημοτικό Συμβούλιο της Ζυρίχης αποζημίωση ύψους 50.000 ελβετικών φράγκων για την άδικη απόλυσή του.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ – ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
1925 - 2006

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ – ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Στην υπόθεση ήπιας αντιμετώπισης τροχαίων παραβάσεων επιφανών προσώπων, ο Meier τοποθετεί τον σεβασμό προς το Σύνταγμα (σύμφωνα με το οποίο όλοι οι πολίτες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου) πάνω από την υποχρέωση υπακοής και τήρησης του υπηρεσιακού απορρήτου. Στην υπόθεση κλοπής μισθών, δεν υπάρχουν βάσιμα και τεκμηριωμένα στοιχεία που να αποδεικνύουν την κατηγορία του Meier εναντίον του τότε αρχηγού της αστυνομίας, για τον λόγο αυτό η κατηγορία δικαίως απορρίπτεται. 

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ – ΑΠΗΧΗΣΗ
Το έτος 1968 φοιτητές πραγματοποιούν διαδήλωση σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τον Meier στην Ζυρίχη (πρόκειται για το πρώτο μεγάλο συλλαλητήριο του Ꞌ68 στην πόλη). Η υπόθεση "Meier 19" απασχολεί έντονα και για μεγάλο χρονικό διάστημα την κοινή γνώμη. Το έτος 1997 δημοσιεύεται σχετικό βιβλίο του Paul Bösch*. Το έτος 2001 προβάλλεται ντοκιμαντέρ του Erich Schmid**, το οποίο βασίζεται, μεταξύ των άλλων, στις έρευνες του ανωτέρω βιβλίου.

ΠΗΓΕΣ
1. https://www.erichschmid.ch/page.php?0,3,5,5,
2. Erich Schmid: "Meier 19", Ariadnefilm GmbH, 2001.
3. https://m.20min.ch/schweiz/news/story/13322770. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 08.11.2006, 16:00.
4. https://www.nzz.ch/articleEN5JX-1.74342. Ημερομηνία δημοσίευσης: 09.11.2006.
5. Συνοδευτική δημοσίευση της έκθεσης "KRIMINELL – Verbrechen in Zürich als Spiegel ihrer Zeit" (Stadthaus Zürich 23.01.2008-09.05.2008). Έκδοση: Abteilung Kultur der Stadt Zürich, Willi Wottreng. Πνευματικά δικαιώματα: Abteilung Kultur der Stadt Zürich, Willi Wottreng (2008).

*Paul Bösch: "Meier 19. Eine unbewältigte Polizei- und Justizaffäre", Limmat Verlag, 1997. **Erich Schmid: "Meier 19", Ariadnefilm GmbH, 2001.


    

9. CAROLINE H.
Τον Ιούνιο του έτους 1991 η εργάτρια οικοδομής Caroline H. δολοφονεί με μαχαίρι μία γυναίκα σε ένα πάρκιγκ της Ζυρίχης και τον Ιούνιο του έτους 1997 δολοφονεί με τον ίδιο τρόπο μία δεύτερη γυναίκα σε έναν κήπο της πόλης. Η Caroline H., την οποία επιβαρύνουν επιπροσθέτως η απόπειρα δολοφονίας μίας τρίτης γυναίκας και σαράντα εμπρησμοί, ομολογεί τα εγκλήματά της και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη
 
ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1972 ή 1973
 
ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας, μειωμένη ικανότητα καταλογισμού. Η δράστης επιτίθεται βίαια σε άγνωστες γυναίκες και απολαμβάνει σαδιστικά τον τρόμο τους, αποτελεί, δηλαδή, ανατρεπτικό παράδειγμα του φύλου της, διότι τα κίνητρα των θηλυκών δολοφόνων συνδέονται, συνήθως, με συγκρούσεις προσωπικών σχέσεων: H "πιο επικίνδυνη γυναίκα της Ελβετίας", όπως την αποκαλούν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, θεωρεί τις γυναίκες πλάσματα αδύναμα και αξιοκαταφρόνητα και εκτίει την ποινή της στην απομόνωση, σε κελί ασφαλείας.        

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Το έτος 2008 προβάλλεται σχετικό ντοκιμαντέρ της Elvira Stadelmann*.

ΠΗΓΕΣ
1. https://www.blick.ch/news/caroline-h-irgendwie-befriedigte-mich-der-tod-der-jungen-frau-id116832.html. Ημερομηνία δημοσίευσης: 18.12.2001. Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 11.12.2012.
2. Συνοδευτική δημοσίευση της έκθεσης "KRIMINELL – Verbrechen in Zürich als Spiegel ihrer Zeit" (Stadthaus Zürich 23.01.2008-09.05.2008). Έκδοση: Abteilung Kultur der Stadt Zürich, Willi Wottreng. Πνευματικά δικαιώματα: Abteilung Kultur der Stadt Zürich, Willi Wottreng (2008).
3. https://www.nzz.ch/toetungsdelikte_in_der_schweiz__begangen_von_frauen-1.1205176?reduced=true. Ημερομηνία δημοσίευσης: 02.11.2008. Hμερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 11.02.2012.
*Elvira Stadelmann: "Die Parkhausmörderin", 2008.



8. ERNST DEUBELBEISS - KURT SCHÜRMANN
Την νύχτα της 4ης Δεκεμβρίου του έτους 1951 ο μηχανικός Ernst Deubelbeiss και ο οικοδόμος Kurt Schürmann, το ποινικό παρελθόν των οποίων περιλαμβάνει ποινές για ληστείες, απαγάγουν έναν τραπεζίτη στην περιοχή Τσόλικον του καντονίου Ζυρίχης με σκοπό την ληστεία της τράπεζας που διοικεί, αλλά το σχέδιό τους αποτυγχάνει και τον δολοφονούν. Την νύχτα της 25ης Ιανουαρίου του έτους 1952 οι Deubelbeiss και Schürmann, οι οποίοι χρησιμοποιούν στις επιχειρήσεις τους πυροβόλα όπλα και αυτοκίνητα που έχουν παράνομα στην κατοχή τους, εισβάλλουν στο ταχυδρομείο της περιοχής Reinach του καντονίου Άαργκαου με σκοπό την ληστεία, η αστυνομία, όμως, τους αιφνιδιάζει, διαφεύγουν, συλλαμβάνονται ύστερα από έντονη και πολύμηνη αναζήτηση και καταδικάζονται σε ισόβια κάθειρξη. Ο Schürmann αποφυλακίζεται το έτος 1970 και ο Deubelbeiss το έτος 1978. 

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ - ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
Ernst Deubelbeiss: 1921 - 2005
Kurt Schürmann: 1924 - 2006 

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Οι Deubelbeiss και Schürmann, αριστεροί και μέλη του Κόμματος Εργασίας Ελβετίας PdAS*, ισχυρίζονται ότι κλέβουν για ιδεολογικούς λόγους με σκοπό την ίδρυση ενός επαναστατικού κόμματος. Η ακραία ανταλλαγή πυροβολισμών ανάμεσα στον αστυνόμο και στον βοηθό του και στους Deubelbeiss και Schürmann κατά την απόπειρα ληστείας στην περιοχή Reinach αποτελεί μοναδικό γεγονός στα εγκληματικά χρονικά της Ελβετίας: η αστυνομία συλλέγει 108 σφαίρες.  

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Η έντονη και πολύμηνη αναζήτηση των Deubelbeiss και Schürmann, ειδικά σε κύκλους αριστερών, ταράζει την ήσυχη ζωή της Ελβετίας. Η αστυνομία ελέγχει δύο χιλιάδες εν δυνάμει υπόπτους. Η καχυποψία εξαπλώνεται ανάμεσα στους πολίτες κι ένα μέρος αυτών ασκεί αρνητική κριτική στην αστυνομία. Ο όρος "γκάνγκστερ" εισάγεται στην γλώσσα και στην πολιτική σκηνή της χώρας. Οι Deubelbeiss και Schürmann αποκτούν σχεδόν μυθικές διαστάσεις στο συλλογικό ασυνείδητο, oι ενήλικοι φοβερίζουν για παράδειγμα τα άτακτα παιδιά με τον "μπαμπούλα" Deubelbeiss**. Το έτος 2007 δημοσιεύεται σχετικό βιβλίο του Willi Wottreng***.
 
ΠΗΓΕΣ
1. https://www.beobachter.ch/staat/ernst-deubelbeiss-und-er-anderte-sich-doch. Ημερομηνία δημοσίευσης: 06.01.2004.
2. www.nzz.ch/aktuell/startseite/articleF808K-1.368421. Ημερομηνία δημοσίευσης: 03.08.2007.
3. Συνοδευτική δημοσίευση της έκθεσης "KRIMINELL – Verbrechen in Zürich als Spiegel ihrer Zeit" (Stadthaus Zürich 23.01.2008-09.05.2008). Έκδοση: Abteilung Kultur der Stadt Zürich και Willi Wottreng. Πνευματικά δικαιώματα: Abteilung Kultur der Stadt Zürich, Willi Wottreng (2008).
4. https://www.tagesanzeiger.ch/zuerich/Als-ein-Gangsterduo-die-heile-Schweiz-erschuetterte/story/16234793. Ημερομηνία δημοσίευσης: 06.12.2011. *PdAS: Partei der Arbeit der Schweiz.

**"Wenn du nicht brav bist, kommt der Deubelbeiss." (Βλέπε ΠΗΓΕΣ.)
***Willi Wottreng: "Deubelbeiss & Co. Wie ein Gangsterduo die Schweiz in Schrecken versetzte", Orell-Füssli-Verlag 2007.




7. HANS VOLLENWEIDER
Μία Κυριακή του έτους 1939 ο κρατούμενος για ληστεία και πρώην επιχειρηματίας κινηματογράφου Hans Vollenweider δεν επιστρέφει στην φυλακή ύστερα από την άδεια εξόδου. Ο Vollenweider κλέβει χρήματα από τους γονείς του, αγοράζει όπλα, δολοφονεί έναν σοφέρ κι έναν ταχυδρόμο με σκοπό την ληστεία, δολοφονεί, επίσης, κατά την σύλληψή του έναν αστυνομικό, καταδικάζεται σε θάνατο στην λαιμητόμο και εκτελείται την 18η Οκτωβρίου του έτους 1940 στην πόλη Ζάρνεν του καντονίου Όμπβαλντεν.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ - ΕΤΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
1908 - 1940

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Οι μεγάλες δυσκολίες επιβίωσης (σε προσωπικό επίπεδο: επαγγελματικές αποτυχίες με καταστροφικές συνέπειες, σε συλλογικό επίπεδο: μαζική ανεργία και φτώχεια κατά την διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελβετία) οδηγούν στην ανατροπή του συστήματος αξιών του Vollenweider, ο οποίος επιλέγει την αρχή "o σκοπός αγιάζει τα μέσα".

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Το έτος 1938 η θανατική ποινή καταργείται νομοθετικά στην Ελβετία. Στο καντόνι Όμπβαλντεν που καταδικάζεται και εκτελείται ο Vollenweider η κατάργηση της θανατικής ποινής εφαρμόζεται αργότερα, το έτος 1942, διότι υπάρχουν ακόμη πολλοί υποστηρικτές της. Οι εκκλήσεις επιείκειας απορρίπτονται. Πρόκειται για την τελευταία εκτέλεση θανατοποινίτη στην Ελβετία. Το έτος 2004 προβάλλεται σχετικό ντοκιμαντέρ του Theo Stich*.

ΠΗΓΕΣ
1. http://www.tagblatt.ch/ostschweiz-am-sonntag/hintergrund/Letzte-Hinrichtung-vor-70-Jahren;art304162,3471668. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 14.07.2013, 01:33.
2. ttps://www.nzz.ch/schweiz/die-letzte-hinrichtung-1.18628278. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 12.10.2015, 05:30.
3. http://de.wikipedia.org/wiki/Hans_Vollenweider. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποποίησης: 03.11.2017, 18:33.

*Theo Stich: "Vollenweider - Die Geschichte eines Mörders", 2004.


6.  VERDINGKINDER (ΠΑΙΔΙΑ ΥΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ)
Τον δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα η κοινωνική πρόνοια τοποθετεί παιδιά που έχουν ανάγκη προστασίας και φροντίδας (ορφανά, εξώγαμα, έκθετα και τα λοιπά) σε αγροτικές, συνήθως, οικογένειες, οι οποίες αναλαμβάνουν, τυπικά, την διαπαιδαγώγηση και την συντήρησή τους (Verdingung). Τις περισσότερες φορές, ωστόσο, τα παιδιά υπό φροντίδα ζουν στις ανάδοχες οικογένειες υπό συνθήκες δουλείας ως φθηνές εργατικές δυνάμεις και βιώνουν σωματική ή/και ψυχική κακοποίηση.

ΕΤΗ
Μεταξύ 1800 και 1960.

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Εκτιμούμενος αριθμός μεταξύ των ετών 1920 και 1960: εκατοντάδες χιλιάδες. Δημόσιες μαρτυρίες και καταγγελίες των πρώην θυμάτων.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Τα τελευταία έτη πραγματοποιούνται μελέτες και δημοσιεύονται μαρτυρίες σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών υπό φροντίδα στο παρελθόν. Το έτος 2011 προβάλλεται ένα φιλμ του Markus Imboden* με θέμα την ιστορία δύο τέτοιων παιδιών, ουσιαστικά, δύο παιδιών δούλων-εργατών στις αρχές της δεκαετίας 1950, το οποίο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές επιτυχίες της χώρας. Το έτος 2013 η σοσιαλδημοκράτης υπουργός Δικαιοσύνης Simonetta Sommaruga ζητά δημόσια συγγνώμη από τα πρώην θύματα για το φρικό αυτό έγκλημα κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. 

ΠΗΓΕΣ
1. www.verdingkinder.ch. Ημερομηνία δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 24.11.2010.
2. https://www.swissinfo.ch/ger/bern-entschuldigt-sich-bei-verdingkindern/29794854. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 21.03.2011, 17:45.
3. http://www.hls-dhs-dss.ch/textes/d/D16581.php. Hμερομηνία δημοσίευσης: 04.03.2013.
4. https://www.nzz.ch/schweiz/sommaruga-bittet-verdingkinder-um-entschuldigung-1.18062492?reduced=true. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 11.04.2013, 18:02.
5. http://de.wikipedia.org/wiki/Verdingkinder. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 06.11.2017, 12:34.
 
*Markus Imboden: "Der Verdingbub", 2011.

5. GÜNTHER TSCHANUN
Την 16η Απριλίου του έτους 1986 ο αρχιτέκτονας και διευθυντής της Πολεοδομικής Αστυνομίας Ζυρίχης* Günther Tschanun πυροβολεί θανάσιμα τέσσερις συναδέλφους του και τραυματίζει έναν πέμπτο. Ύστερα από το πολλαπλό έγκλημα στο κτίριο της Πολεοδομικής Αστυνομίας ο Tschanun τρέπεται σε φυγή, συλλαμβάνεται λίγες εβδομάδες αργότερα σε μία μικρή πόλη της Βουργουνδίας, καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης είκοσι ετών, η οποία μειώνεται λόγω καλής διαγωγής στα δύο τρίτα και αποφυλακίζεται το έτος 2000.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1941

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Κατάσταση αμόκ, ακραίο θύμα του "μόμπινγκ" στο εργασιακό περιβάλλον, ανικανότητα αντιμετώπισης των ιδιαιτέρων προβλημάτων της εργασιακής θέσης.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Το έτος 2010 προβάλλεται ένα φιλμ του Cihan Inan, το οποίο βασίζεται έμμεσα στην υπόθεση**.

ΠΗΓΕΣ

1. http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/articleDHSGE-1.5571. Ημερομηνία δημοσίευσης: 22.01.2006.
2. http://www.students.ch/magazin/details/45548/Interview-mit-Cihan-Inan-Regisseur-von-180?ref=blogpost-teaser-title. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 22.10.2010, 08:01.
3. https://bazonline.ch/schweiz/standard/Tschanun-Leibacher-Kneubuehl-Schweizer-Amoklaeufer/story/18482236. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 27.02.2013, 14:11.

*Zürcher Baupolizei.
**Cihan Inan: "180° - Wenn deine Welt plötzlich Kopf steht", 2010.




4. WERNER FERRARI
Το έτος 1971 ο βοηθητικός εργάτης Werner Ferrari στραγγαλίζει ένα παιδί και καταδικάζεται σε ποινή φυλάκισης δώδεκα ετών, αποφυλακίζεται, ωστόσο, νωρίτερα, το έτος 1979. Από τις αρχές έως τα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα και σε διαφορετικά καντόνια εξαφανίζονται έντεκα παιδιά, ανακαλύπτονται τα πτώματα των επτά εξ αυτών, τα ίχνη, όμως, δεν οδηγούν στον Ferrari, ο οποίος συλλαμβάνεται μόλις το έτος 1989 στην πόλη Όλτεν του καντονίου Άαργκαου, ομολογεί σε μία πρώτη φάση την διάπραξη τεσσάρων εκ των επτά παιδοκτονιών, αποσύρει σε μία δεύτερη φάση την ομολογία και καταδικάζεται, τελικά, σε ισόβια κάθειρξη, διότι οι ενδείξεις ενοχής του είναι ισχυρές.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1946

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Μη θεραπεύσιμη σχιζοειδής διαταραχή προσωπικότητας, παιδοφιλία.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ
Το έτος 2002 δημοσιεύεται σχετικό βιβλίο του Peter Holenstein*.

ΠΗΓΕΣ
1. https://www.weltwoche.ch/ausgaben/2004-17/artikel/das-raetsel-vom-chefihau-die-weltwoche-ausgabe-172004.html. Ημερομηνία δημοσίευσης: 17.02.2009.
2. https://www.weltwoche.ch/ausgaben/2005-5/artikel/es-geschieht-am-helllichten-tag-die-weltwoche-ausgabe-52005.html. Ημερομηνία δημοσίευσης: 17.02.2009.
3.https://de.wikipedia.org/wiki/Werner_Ferrari. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 16.03.2018, 01:34.

*Peter Holenstein: "Der Unfassbare - Das mörderische Leben des Werner Ferrari", Oesch-Verlag Zürich 2002.



3. ERICH HAUERT
Την 30η Οκτωβρίου του έτους 1993 και κατά την διάρκεια εξόδου χωρίς συνοδεία ο ισοβίτης Erich Hauert βιάζει και δολοφονεί με μαχαίρι μία γυναίκα σε περιοχή του καντονίου Ζυρίχης. Ο Hauert, το ποινικό παρελθόν του οποίου περιλαμβάνει έως και το έτος 1983 δύο επιπλέον σεξουαλικές ανθρωποκτονίες και έντεκα βιασμούς γυναικών, επιστρέφει την ίδια ημέρα στην φυλακή και σε σύντομο χρονικό διάστημα επιβεβαιώνεται η ενοχή του.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1959

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Μη θεραπεύσιμη ψυχοπαθητική διαταραχή τής δομής της προσωπικότητας, σεξουαλική νεύρωση εκδηλούμενη με βία προς τις γυναίκες.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Δίκη κατά των τοπικών αρχών με μηνύτρια την μητέρα του τελευταίου θύματος, η οποία καταλήγει με την απόφαση καταβολής αποζημίωσης στην μηνύτρια υπό όρους. Λήψη αυστηρότερων μέτρων όσον αφορά τις άδειες εξόδου και τις αποφυλακίσεις παρόμοιων περιπτώσεων κρατουμένων ύστερα από συνταγματική αποδοχή σχετικής λαϊκής πρωτοβουλίας*.

ΠΗΓΕΣ
1. http://www.blick.ch/news/schweiz/aargau/erich-hauert-ist-immer-noch-eine-gefahr-id46678.html. Ημερομηνία δημοσίευσης: 31.03.2010.
2. http://www.nzz.ch/aktuell/startseite/erich-hauert-verwahrung-1.5359272. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 01.04.2010, 10:31.
3. http://www.admin.ch/ch/d/pore/va/20040208/index.html. Ημερομηνία δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 27.03.2018.

*"Lebenslange Verwahrung für nicht therapierbare, extrem gefährliche Sexual- und Gewaltstraftäter", 2004.



2. FRIEDRICH LEIBACHER
Την 27η Σεπτεμβρίου του έτους 2001 ο εμπορικός υπάλληλος Friedrich Leibacher, ο οποίος βρίσκεται σε δικαστική διαμάχη με την τοπική εταιρεία λεωφορείων*, εισβάλλει με αυτοσχέδια στολή αστυνομικού στο Κοινοβούλιο του καντονίου Τσουκ και ανοίγει πυρ εναντίον των παρευρισκομένων. Ο Leibacher σκοτώνει δεκατέσσερις ανθρώπους, τραυματίζει δεκαοκτώ άλλους και αυτοκτονεί.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ
1944

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Κατάσταση αμόκ, ψυχοπαθητική αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, βιαιότητα, επιδειξιομανία. Όπως προκύπτει από σχετικό λίβελό του στον χώρο του εγκλήματος, ο Leibacher "εκδικείται" με την μαζική δολοφονία τις τοπικές αρχές.  

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στα κοινοβούλια. Συλλογή στοιχείων στην βάση δεδομένων της αστυνομίας σχετικών με πρόσωπα που απειλούν και υβρίζουν δημοσίους υπαλλήλους.

ΠΗΓΕΣ
1. https://www.nzz.ch/article819T5-1.378920?reduced=true. Ημερομηνία δημοσίευσης: 19.03.2002.
2. https://web.archive.org/web/20111006042522/http://serien-killer.com/downloads/schlussberichtattentat.pdf. Ημερομηνία δημοσίευσης: 17.10.2003.
3. https://www.nzz.ch/1.5571. Ημερομηνία δημοσίευσης: 22.01.2006.
 
*Zugerland Verkehrsbetriebe (ZVB).




1. ROGER ANDERMATT
Μεταξύ των ετών 1995 και 2001 ο νοσηλευτής Roger Andermatt δηλητηριάζει και πνίγει εικοσιδύο ηλικιωμένους ανθρώπους. Ο Andermatt συλλαμβάνεται το έτος 2001 σε κέντρο ηλικιωμένων της Λουκέρνης όπου εργάζεται, ομολογεί πέντε εκ των εικοσιδύο δολοφονιών και καταδικάζεται σε ισόβια κάθειρξη.

ΕΤΟΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

1969

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ - ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ
Αδυναμία αντιμετώπισης των απαιτήσεων της εργασιακής θέσης, επαγγελματική ακαταλληλότητα.

ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ - ΑΠΗΧΗΣΗ

Δίκη κατά των τοπικών αρχών με μηνυτή τον υιό του τελευταίου θύματος, η οποία καταλήγει με την απόφαση καταβολής αποζημίωσης στον μηνυτή. Σχολαστικότερος έλεγχος των αιτιών του θανάτου ηλικιωμένων σε ανάλογα κέντρα και σε νοσοκομεία.

ΠΗΓΕΣ
1. https://www.blick.ch/news/schweiz/der-todespfleger-von-luzern-das-ist-er-id98680.html. Ημερομηνία δημοσίευσης: 07.07.2001.
2. https://www.nzz.ch/articleDL2GQ-1.11845. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης: 16.02.2006, 02:05.
3. https://de.wikipedia.org/wiki/Roger_Andermatt. Ημερομηνία και ώρα δημοσίευσης/τελευταίας τροποποίησης: 27.12.2016, 20:23.

Το άρθρο σε συνέχειες ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΒΕΤΙΑ δημοσιεύεται στο ιστολόγιο ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ http://eglima.wordpress.com/ της Νίνας Κουλετάκη. Links: https://eglima.wordpress.com/2013/02/09/maria_christen_1/, https://eglima.wordpress.com/2014/02/22/maria_christen_2/, https://eglima.wordpress.com/2014/09/13/maria/,
https://eglima.org/2018/11/17/maria-2/?fbclid=IwAR3-kjadqXNAe3gFcMcKAQaWFBrfHpSBz7y5KZSz1GdZhaaHMrOcoa4qt2Y.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)


"ΔΕΛΦΥΣ", "ΣΚΟΥΠΑ" ΚΑΙ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ)
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: MARIA CHRISTEN-KONSTANTINIDIS



Η Άννα Μιχοπούλου (Μ. Α. στις Γυναικείες Σπουδές του Πανεπιστημίου Γιορκ) είναι ερευνήτρια, συγγραφέας και ιδρυτικό μέλος του Γυναικείου Αρχείου "Δελφύς".  

ΤΙ ΣΕ ΩΘΗΣΕ ΣΤΟ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΣΚΟΥΠΑ"; ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΕ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΟΥ.
 

Τη δεκαετία του 1980, όταν φοιτούσα στη Φιλοσοφική Αθηνών και συμμετείχα στην Ομάδα Γυναικών Φιλοσοφικής, ήμουν αυτό που λέμε "ακτιβίστρια" -η ίδρυση του Βιβλιοπωλείου των Γυναικών, μαζί με μια ακόμα από τις γυναίκες της ομάδας αυτής, θα μπορούσε να θεωρηθεί κατεξοχήν εκδήλωση αυτού του ακτιβισμού. Σε πολλές από τις τότε νέες γυναίκες που συμμετείχαμε στο Αυτόνομο Γυναικείο Κίνημα αρκούσε να μοιραζόμαστε και να επεξεργαζόμαστε, στο πλαίσιο των γυναικείων ομάδων, τις κοινές μας εμπειρίες ως θύματα ή μάρτυρες πρακτικών σεξισμού, αξιοποιώντας βεβαίως θεωρητικά εργαλεία από τις τρέχουσες τότε φιλοσοφικές και πολιτικές θεωρίες και στοιχεία φεμινιστικής ανάλυσης που αντλούσαμε από την πληθώρα των εντύπων και των βιβλίων -κυρίως μεταφρασμένων- που κυκλοφορούσαν. 

Στο τέλος της δεκαετίας, όταν έκλεισε και ένας κύκλος του γυναικείου κινήματος (μαζί και το Βιβλιοπωλείο των Γυναικών), ωρίμασαν μέσα μου θεωρητικά ερωτήματα, κυρίως για την εμπλοκή του φύλου στην αντίληψη, τη δόμηση της σκέψης, τη φιλοσοφία και τη θεολογία. Γνώριζα ήδη, από επισκέψεις σε βιβλιοπωλεία γυναικών στο εξωτερικό, τις προόδους της φεμινιστικής θεωρίας στους τομείς αυτούς και αποφάσισα να κάνω μεταπτυχιακό στις Γυναικείες Σπουδές και, αντίστροφα, στη διπλωματική εργασία που εκπόνησα γι' αυτό, να διερευνήσω ποια βήματα είχε κάνει στο μεταξύ η φεμινιστική θεωρία στην Ελλάδα. 

Το περιοδικό Σκούπα το γνώριζα βεβαίως -είχε πρωτοεκδοθεί δύο χρόνια πριν τη δική μου εμπλοκή στον γυναικείο χώρο, ενώ το πέμπτο και τελευταίο τεύχος του, αυτό του 1981, κυκλοφορούσε για καιρό ακόμα -μάλιστα, το πουλούσαμε στο Βιβλιοπωλείο των Γυναικών, που άνοιξε στα τέλη του 1983. Εκείνα τα χρόνια θαύμαζα -δικαίως- τη σοβαρότητα αλλά και την αισθητική του και μου δημιουργούσε ένα αίσθημα περηφάνειας, ως προϊόν του φεμινισμού, χωρίς να πολυκαταλαβαίνω -ή να με αφορούν- τα θεωρητικά ζητήματα που έθετε. Μια δεκαετία αργότερα είχε έρθει η ώρα να το μελετήσω, και να εξετάσω και την εμβέλεια και τον αντίκτυπό του στον εγχώριο γυναικείο και ακαδημαϊκό χώρο. Το γεγονός ότι αποτέλεσε το πρώτο βήμα φεμινιστικής θεωρίας στην Ελλάδα και ο ανατρεπτικός χαρακτήρας της ίδιας της ονομασίας του ενέπνευσαν τον τίτλο της διπλωματικής εργασίας που εκπόνησα.  


ΠΟΙΑ Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ "ΔΕΛΦΥΣ" ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΑΛΛΑ ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ; 

Υπάρχουν δύο τύποι αρχείων που έχουν δημιουργηθεί σε συνάφεια προς το γυναικείο κίνημα: Αφενός, αρχεία γυναικείων οργανώσεων που συγκροτούνται από τα σωζόμενα τεκμήρια της διαδρομής των οργανώσεων αυτών -το πιο επεξεργασμένο τέτοιο αρχείο που γνωρίζω, και με το οποίο συνεργάζομαι από το 2000, είναι το Ιστορικό Αρχείο του Λυκείου των Ελληνίδων (το ΛτΕ ιδρύθηκε το 1911 και το Ι.Α. του δραστηριοποιήθηκε κατά τη δεκαετίατου 1990). Αφετέρου, τα αρχεία τύπου και οι βιβλιοθήκες που συγκεντρώνουν υλικόαναφερόμενο στις γυναίκες και τις διαφυλικές σχέσεις, ιδρυμένα από γυναικείες οργανώσεις, άλλους φορείς ή ιδιώτες. Το Αρχείο Γυναικών "Δελφύς" ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Βιβλιοπωλείου των Γυναικών που ιδρύθηκε από τις Άννα Μιχοπούλου και Μυρτώ Μπολώτα το 1983 και από το 1985 αποτελεί αντικείμενο διαρκούς ενασχόλησης του διδύμου Άννας Μαρκουλιδάκη και Άννας Μιχοπούλου, στις οποίες και περιήλθε, βάσει καταστατικής πρόβλεψης, με το κλείσιμο του ΒτΓ το 1990. Κατά καιρούς το έχουν ενισχύσει υλικά και πρακτικά εθελόντριες και εθελοντές, ενώ πρόσφατα την επεξεργασία μέρους του υλικού του ενέταξε στο πρόγραμμά του το Εργαστήρι για το Φύλο του Παντείου Πανεπιστημίου. Τα περιορισμένα οικονομικά του δεν επιτρέπουν την αγορά υλικού ή τη συνεργασία με πρακτορεία συγκέντρωσης αποκομμάτων τύπου, με αποτέλεσμα ο πλούτος του ναεξαρτάται από τη δυνατότητα εξασφάλισης υλικού από τις δύο δημιουργούς του, καθώς από τις κατά καιρούς προσφορές υλικού. Έτσι, παρουσιάζει ελλείψεις ως προς την πληρότητα επιμέρους κατηγοριών, η οποία ωστόσο αντισταθμίζεται, κατά την εκτίμησή μας, από το εύρος τους -αν άλλα αρχεία και βιβλιοθήκες καλύπτουν κυρίως θέματα θεσμικών ρυθμίσεων και κεντρικών μορφών δημόσιου διαλόγου και συμβολικών αναπαραστάσεων περί τις διαφυλικές σχέσεις, το Αρχείο Γυναικών "Δελφύς" αναζητά το υλικό του και σε εξωθεσμικούς χώρους (όπως οι κινηματικοί -γυναικείοι, ΛΟΑΤ, φοιτητικοί και νεανικοί) και παράπλευρες μορφές έκφρασης (φυλλάδια, αφίσες, πλακάτ) και συμβολικών  αναπαραστάσεων (έντυπα, αφίσες και αντικείμενα αναπαραγωγής σεξιστικών στερεοτύπων). Ιδιαιτερότητα συνιστά και ο διπλός προσανατολισμός του, προς την ανάπτυξη τόσο της φεμινιστικής θεωρίας όσο και του γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα. 

ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΦΥΛΟΥ (GENDER STUDIES) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ; 

Στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας υπάρχουν μεμονωμένες όσο και συνεργαζόμενες προσωπικότητες που προωθούν πτυχές των σπουδών φύλου -κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών φύλου και ισότητας, με την ενίσχυση της Ε.Ε., κατά την πενταετία 2003-2008. Η διάχυση ωστόσο της φεμινιστικής θεωρίας είναι περιορισμένη, ενώ δεν έχει γίνει εφικτή και η θεσμοθέτηση γυναικείων σπουδών και σπουδών φύλου -ενδεικτική είναι και η -μέχρι στιγμής τουλάχιστον- αδυναμία συνέχισης των προαναφερέντων προγραμμάτων, μετά τη λήξη των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. 

ΜΕ ΠΟΙΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΘΕΜΑ ΘΑ ΗΘΕΛΕΣ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΕΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ; 

Υπό την παρούσα συγκυρία, θα με ενδιέφερε να ασχοληθώ με τη διερεύνηση των απόψεων γύρω από δύο δίπτυχα: α. φύλο καιέθνος, β. γυναίκες και θρησκεία. Βρίσκω πολλές σχετικές θέσεις, που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο του περί πολυπολιτισμικότητας λόγου από τη δεκαετία του 1990 και ύστερα, επιφανειακές, απλουστευτικές και πολιτικάαδιέξοδες, έως και επικίνδυνες, κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις οφείλεται σε άγνοια και παρανοήσεις γύρω από τις επίμαχες έννοιες και τα ιστορικά και πολιτικά συμφραζόμενά τους. Η ελληνική ιστορική εμπειρία πιστεύω πως θα μπορούσε να συνεισφέρει εναλλακτικές αναγνώσεις.    

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ.

Η συνέντευξη δημοσιεύεται στο ιστολόγιο Εκ ΓΥΝΑΙΚόΣ.

(2011)



Top